NGO’s starten juridische procedure tegen de hergoedkeuring van glyfosaat door de EU

Een consortium van zes NGO's - PAN Europe, ClientEarth (EU), Générations Futures (Frankrijk), GLOBAL 2000 (Oostenrijk), PAN Germany en PAN-Nederland - is officieel een juridische uitdaging gestart tegen het recente besluit van de Europese Commissie om glyfosaat opnieuw goed te keuren.

Interessant? Deel het artikel

@leonieke kruit landbouw gif spuiten sloot water
©Leonieke Kruit

Na het uitvoeren van een gedetailleerd onderzoek naar het hergoedkeuringsproces van glyfosaat en het identificeren van verschillende ernstige tekortkomingen, hebben de NGO’s een verzoek tot interne herziening (Request for internal Review) ingediend bij de Commissie, waarmee de eerste stap in deze juridische strijd is gezet.

De Europese Commissie, de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) zijn door zich niet te houden aan de EU-wetgeving en jurisprudentie over de pesticiden verordening en het voorzorgsbeginsel, hun verplichting om Europese burgers en het milieu te beschermen niet nagekomen. De Europese Commissie heeft immers glyfosaat opnieuw goedgekeurd voor 10 jaar, ondanks een indrukwekkende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat het giftig is voor de menselijke gezondheid en het milieu.

Teleurgestelde reacties

Angeliki Lyssimachou, Hoofd Wetenschap en Beleid bij PAN Europe zei: ‘We zijn verbijsterd over het ongelofelijke aantal overtredingen van de EU wetgeving. Wetenschappelijk bewijs over de belangrijke toxiciteit van glyfosaat voor de gezondheid en het milieu werd door EFSA en ECHA niet correct doorgegeven aan de Commissie. Boeren zijn hiervan de eerste slachtoffers. De Commissie keurde glyfosaat opnieuw goed ondanks de beschikbare informatie over toxiciteit en de vele hiaten in de gegevens. Dit had moeten leiden tot een verbod. ”

Pauline Cervan, toxicoloog bij Générations Futures, zei: “de autoriteiten hebben systematisch alle gegevens uit de onafhankelijke wetenschappelijke literatuur afgewezen en baseren hun beoordeling uitsluitend op gegevens van fabrikanten. Bovendien blijken enkele belangrijke studies nog steeds te ontbreken voor verschillende delen van de beoordeling, wat voor de Commissie aanleiding had moeten zijn om het dossier op grond van onvolledigheid niet te accepteren”.

Helmut Burtscher-Schaden, biochemicus bij GLOBAL 2000, voegt hieraan toe: “Gezien het bewijs dat aan het licht is gekomen in de rechtszaken in de VS over de pogingen van Monsanto om eerdere goedkeuringsprocedures van de EU te beïnvloeden, hadden we verwacht dat de autoriteiten de studies van de glyfosaatfabrikanten deze keer extra nauwkeurig zouden onderzoeken. De autoriteiten herhaalden echter de conclusies van eerdere goedkeuringsprocedures op een copy-and-paste manier – zelfs wanneer de argumenten waren gebaseerd op verouderde studies van fabrikanten die nu algemeen als onaanvaardbaar worden beschouwd.”

Margriet Mantingh, voorzitter van PAN-Nederland zei: “EFSA’s risicobeoordeling van glyfosaat gaat voorbij aan de mogelijke effecten op de ontwikkeling van de ziekte van Parkinson en autismespectrumstoornissen bij kinderen, terwijl onderzoek door onafhankelijke wetenschappers op  mogelijk effecten wijzen. We zijn zeer bezorgd dat de Commissie haar burgers niet voldoende beschermt. We eisen dat de Commissie het voorzorgsprincipe toepast en de goedkeuring van glyfosaat intrekt.”

Peter Clausing, Toxicoloog bij PAN Germany zei: “Hun eigen richtlijnen en eisen negerend, hebben de EU autoriteiten het bewijs voor de kankerverwekkende effecten van glyfosaat verdraaid om tot de verkeerde conclusie te komen dat de werkzame stof niet kankerverwekkend is.”

Juliette Delarue, ClientEarth Senior advocaat zei: “Glyfosaat is een gevaarlijke stof – door het opnieuw goed te keuren heeft de Commissie een duidelijke fout gemaakt die in strijd is met de wet en met onafhankelijke en betrouwbare wetenschap. Bovendien vereisen de EU-verdragen dat de Commissie uit voorzorg handelt om schade aan mens en natuur te voorkomen. Wij vragen de Commissie om eindelijk aandacht te schenken aan de wetenschap en haar goedkeuring in te trekken.

Achtergrondinformatie: 

In het najaar van 2023 stelde de Europese Commissie voor om glyfosaat opnieuw goed te keuren voor 10 jaar. Na 2 stemrondes onder de lidstaten slaagde de Commissie er niet in een gekwalificeerde meerderheid te behalen. Bij de tweede stemming steunde slechts 42% van de EU dit voorstel, maar de Commissie besloot toch door te gaan en de hergoedkeuring van glyfosaat op te leggen.

Dankzij een hervorming van de toegang tot de rechter in 2021 hebben NGO’s en individuen nu de mogelijkheid om de meeste EU-besluiten die in strijd zijn met de milieuwetgeving, aan te vechten bij het Europese Hof. De NGO’s hebben de Commissie een ‘Verzoek tot Interne Herziening’ gestuurd, waarin ze de Commissie vragen om de verordening over de hergoedkeuring van glyfosaat in te trekken. De Commissie heeft dan 22 weken de tijd om te antwoorden. Als de NGO’s van mening zijn dat het antwoord van de Commissie de wetsovertredingen nog steeds niet oplost, kunnen ze het antwoord aanvechten bij het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Juridische argumenten – waar is de Commissie in gebreke gebleven?

De volgende bevindingen vormen de basis van de argumenten van de NGO’s:

1  Krenten uit de wetenschappelijke pap?

De experts stelden vast dat de industrie onvolledige dossiers heeft ingediend op verschillende gebieden van de risicobeoordeling. Dit is niet in overeenstemming met de wet en hun dossier had daarom moeten worden afgewezen door de regelgevers. In sommige gevallen verstrekten ze belangrijke toxiciteitsstudies in een zeer laat stadium, waardoor de regelgevers deze niet goed konden beoordelen. Vervolgens is de industrie niet om aanvullende, uitgebreidere documentatie gevraagd, met gevolg dat de regelgevers uiteindelijk een onvolledige risicobeoordeling produceerden.

Daarnaast hebben de NGO’s vastgesteld dat niet-industriële studies bij de EU-beoordeling systematisch buiten beschouwing worden gelaten. Ze hebben een systeem ingevoerd dat hen in staat stelt om belangrijke wetenschappelijke bevindingen uit de academische wereld -die vaak een beter inzicht geven in de toxiciteit van pesticiden- te negeren, omdat regelgevende studies vaak minder gevoelig zijn.

2  Kankerrisico: nieuwe wetenschappelijke bevindingen bevestigen opnieuw dat glyfosaat kankerverwekkend is

Eerder hadden de NGO-experts al vastgesteld dat ECHA geen volledig resultaat van zijn carcinogeniteits-beoordeling presenteerde om een classificatie als ‘Carcinogeen 1B’ te voorkomen, wat zou hebben geleid tot een verbod op glyfosaat.

Een nieuw wetenschappelijk onderzoek bevestigde bijvoorbeeld, dat langdurige blootstelling van ratten aan zogenaamd aanvaardbare doses van de representatieve formulering kan leiden tot de ontwikkeling van bloedkankers. Bloedkankers (non-Hodgkin lymfoom) zijn de belangrijkste reden waarom eisers Monsanto/Bayer in de VS aanklagen.

3  Genotoxiciteit aangetoond in niet-industriële studies

De ECHA-beoordeling van 2021 over genotoxiciteit heeft niet kunnen aantonen dat glyfosaat niet genotoxisch is, terwijl niet-industriële onderzoeken op basis van de gevoeligste testen aantonen dat het herbicide wel degelijk genotoxisch is. De beoordeling is nog steeds gebaseerd op oude industriële studies, die minder gevoelig zijn en waarvan er veel methodologisch onbetrouwbaar zijn bevonden. De autoriteiten hebben niet om nieuwe studies gevraagd om de genotoxiciteit te beoordelen, en veel van de copy-paste uit de industriële dossiers, die in de beoordeling van 2017 werden geïdentificeerd, zijn nog steeds aanwezig. De meest recente onafhankelijke wetenschappelijke literatuur die wijst op het genotoxische potentieel van glyfosaat voor specifieke organen is uit de beoordeling weggelaten. De industriële studies die erop wijzen dat glyfosaat chromosoombeschadiging kan veroorzaken op DNA-laesies zijn “ondersteunend/aanvullend of onaanvaardbaar” verklaard in plaats van “aanvaardbaar”. Dit betekent dat ze niet serieus genoeg werden genomen om invloed te hebben op de algehele beoordeling van de genotoxiciteit van glyfosaat.

4  Neurotoxiciteit niet goed beoordeeld

Het potentieel van glyfosaat om de hersenen en het zenuwstelsel aan te tasten is niet goed beoordeeld. Alle door de industrie verstrekte onderzoeken zijn gebaseerd op acute of kortdurende toxiciteit bij volwassenen en zijn ongeschikt om neurotoxiciteit door blootstelling van de moeder of neurotoxiciteit in de vorm van degeneratieve ziekten zoals de ziekte van Parkinson te beoordelen.

De industrie heeft ook nagelaten een DNT-studie (Developmental Neurotoxicity) te overleggen die in 2001 werd uitgevoerd op glyfosaat-trimesium (een van de glyfosaatzouten), waaruit bleek dat nakomelingen nadelige effecten ontwikkelden. De industrie heeft ook nagelaten om de volledige onafhankelijke literatuur van de afgelopen 10 jaar te verstrekken, waaronder studies die tijdens de vorige evaluatie in 2015 zijn ingediend. Aanvullend bewijs uit relevante studies die tijdens de openbare raadpleging werden ingediend, werden opnieuw door de EU-autoriteiten terzijde geschoven.

5  Glyfosaat tast het microbioom aan

Glyfosaat is ook gepatenteerd als antibioticum en het beïnvloedt ook het microbioom van mensen, vogels, bijen en andere soorten. Er is aangetoond dat 50% van de menselijke microbioomsoorten worden beïnvloed door glyfosaat. Gezien de belangrijke rol van de darm-hersen as die in de wetenschappelijke literatuur wordt aangegeven, kunnen door glyfosaat veroorzaakte veranderingen de neurotoxiciteit of reproductietoxiciteit van glyfosaat verklaren die in de wetenschappelijke literatuur wordt aangegeven. Ondanks de wettelijke verplichting om de meest recente en betrouwbare wetenschap te gebruiken, werd in de EU-risicobeoordeling geen rekening gehouden met bewijs over de effecten van glyfosaat op het microbioom van mensen en andere soorten om de wettelijk onaanvaardbare reden “dat er momenteel geen gestandaardiseerde regelgevingsrichtsnoeren beschikbaar zijn voor de beoordeling van het microbioom”.

6  EFSA heeft essentiële informatie over toxiciteit voor insecten, vogels en amfibieën niet openbaar gemaakt

Het onderzoek van de NGO’s heeft aangetoond dat, terwijl de voorgeschreven studies soms een onaanvaardbare toxiciteit van glyfosaat voor insecten aantoonden (100% sterfte, volgens studies van de industrie), de EFSA deze informatie niet eens doorgaf aan de Europese Commissie in haar peer review. Daarnaast werden belangrijke toxiciteitsstudies uit de academische wereld, die aantoonden dat glyfosaat en op glyfosaat gebaseerde herbiciden amfibieën decimeren of de voortplanting van vogels schaden, door de EFSA buiten de beoordeling gehouden, waardoor de regelgevers geen goede beslissing konden nemen.

7  Geen test op volledige en representatieve pesticideformulering verstrekt

De EU-wetgeving en -jurisprudentie vereist dat ten minste één op glyfosaat gebaseerd herbicide (een “representatieve formulering”) wordt getest op zijn effecten op de menselijke gezondheid en het milieu. Het doel is om de toxiciteit van de andere ingrediënten van een pesticideformulering en mogelijke toxiciteitssynergieën tussen het ‘actieve ingrediënt’ glyfosaat en co-formulanten te beoordelen.

Er werd geen enkele studie over de toxiciteit op lange termijn bij zoogdieren (zoals de studie van het Ramazzini instituut) verstrekt. Bij de milieurisicobeoordeling werd een vergelijkbare situatie waargenomen: de industrie verzuimde om veel cruciale verplichte studies te leveren voor de representatieve formulering.

Bovendien erkende de EFSA dat ze niet alle co-formulanten van de representatieve formulering konden beoordelen, wat opnieuw in strijd is met de pesticidenwetgeving.

 

Word supporter van HierinSalland

HierinSalland is voor, maar ook van Salland. Word supporters en ondersteun ons. Door mee te doen of met een kleine bijdrage.

Interessant? Deel het artikel

Meer over

Blijf op de hoogte

Abonneer je op een of meerdere van onze nieuwsbrieven en ontvang elke week een update van de artikelen op Hier in Salland. Om de twee weken verloten we onder de abonnees om en om een pakket uit de biologische boerderijwinkel Overesch en de biologische Supermarkt in het Bos van Kleinlangevelsloo, beiden in Raalte. Bekijk de spelregels.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang elke week een update van de artikelen op Hier in Salland. Iedere maand verloten we onder de abonnees een pakket uit de biologische boerderijwinkel Overesch in Raalte. Bekijk de spelregels.