Rita van Raaij werd geboren in Hoograven (U), onderdeel van de gemeente Jutphaas. Door annexatie door Utrecht kwam die gemeente daaronder te vallen. Ze wilde eigenlijk onderwijzeres worden. Dat zat er in die tijd niet in. Zodoende ging ze werken bij Douwe Egberts.
Door Richard Wooldering
Bij het jeugdwerk in Utrecht trof ze de journalist Louis van Raaij wat leidde tot hun huwelijk. Rita en Louis kwamen in 1966 in Raalte wonen aan de BK-straat.
In Raalte zette ze haar werk in de politiek voort waarmee ze in Harmelen bij de KVP een begin had gemaakt. In Raalte meldde ze zich bij dezelfde KVP. Maar zo werkte het hier niet. Daarvoor moest je uitgenodigd worden.
Oprichting KOM/ GemeenteBelangen
En zoiets moet je bij Rita van Raaij niet doen. Als tegenzet startte ze met anderen met de partij Kijk Op Morgen (KOM). Van 1974 tot 1982 zat de namens de KOM in de raad. Toen de KOM verder ging als Gemeente Belangen was ze van 1986 tot 2000 weer raadslid. Toen ze stopte werd ze Lid in de Orde van Oranje Nassau.
Niet iedereen in de gemeentepolitiek vertrouwde haar aangezien ze getrouwd was met een journalist. Maar ze bracht thuis geen primeurtjes in door oneigenlijk gebruik van haar positie.
Eenmaal dacht burgemeester Ganzeboom toch echt dat er gelekt was uit een vergadering. Wel met twijfel want hij had niet de ervaring dat dat was voorgevallen. Alvorens met een conclusie te komen vroeg hij aan Louis van Raaij, chef-redacteur van het Overijssels Dagblad, hoe hij aan de ‘gelekte’ informatie kwam. Op zich was het heel simpel. In de muur van de vergaderruimte zat een ventilator. Louis van Raaij kon dus alles volgen door die opening in de muur. De burgemeester opgelucht nu hij wist dat het raadslid vertrouwelijk omging met de informatie.
Menigeen in Raalte moest wennen aan Rita van Raaij die geen blad voor de mond nam. Zo sprak ze zich onder meer fel uit over de uitbreiding van Raalte naar Noord. De KOM wilde naar Oost.
Idem bij de aanleg van de Acacialaan waar ze in 1975 al fel tegen was. De sufkoppen van het CDA drukten dat plan er toen door. Ook dat was Rita. Het beestje bij de naam noemen…
Ook burgemeester Piet Zoon kreeg tegengas. Hij moest Stöppelhaene en Ribs& Blues niet behandelen als risicowedstrijden met voetbalhooligans.
Carnaval
De Stöppelkaters beleefden goede tijden met haar door haar optredens in de Leeren Lampe als de ‘schoonmaakster van het gemeentehuis’. Voor de grap stelde ze ooit tijdens een buut voor straten in het centrum tijdens carnaval andere namen te geven. Johan Westerhof van gemeentewerken kwam daarop met een brief aan onder meer brandweer en politie dat tijdens carnaval andere namen van kracht waren. De Stöppelkaters pakten het idee op dat tot op de dag van vandaag nog van toepassing is.
Overval
Onbedoeld en onverwachts kwam ze in het nieuws door een overval in hun woning. Twee mannen stormden binnen. Voorzien van bivakmutsen en gewapend met een geweer en mes. Ze wilden geld. Heel even werd gedacht aan een grap van carnaval of vrienden van dochter Sylvia. Uiteindelijk werden ze opgesloten in klerenkasten en de kelder. De boeven gingen er vandoor met de auto en 165 gulden. Louis kreeg het benauwd in de kast en ramde de deur van binnenuit kapot. De auto werd teruggevonden in Arnhem, de lege portefeuille in een stortbak in Amsterdam. De overval kwam landelijk in het nieuws en de knipsels daarover kwamen terecht in een plakboek.
Uiteindelijk voelde Rita zich een echte Raaltenaar. Wel op haar manier. ’’ Bij een vergadering of bijeenkomst sta ik op als ik het ergens niet mee eens ben. Je weet dat veel anderen en net zo over denken maar die staan niet op’’.
Bikini- verbod
Toen ze in 1966 op 29-jarige leeftijd met Louis naar Raalte kwam hoorde ze over het bikini-verbod dat een jaar daarvoor nog van kracht was. Waaraan de conservatieve KVP met 13 van de 17 raadszetels schuld had.
Het verbod werd opgeheven door een besluit van de raad van maandag 12 april 1965. Behalve dat bikiniverbod mochten mannen toen hun kinderen niet ophalen van het zwembad. En jongens en meisjes zwommen bij voorkeur gescheiden van elkaar. Nadat het bikiniverbod eraf was veranderden ook dergelijke regels.
In een interview over dit verbod meldt ze nog wel dat Raalte daarna snel toleranter, minder conservatief en opener is geworden.
Stembureaus
Rita zorgde er mogelijk ook voor dat de bemanning (m/v) van de stembureaus voor het werk van ’s morgens 7 tot ’s middags half drie meer kregen dan twee oudbakken, schaars belegde bolletjes met een pakje Fristi. Dat was haar reactie toen ze gevraagd werd om als lid van een stembureau te fungeren. Uiteindelijk ging dat helemaal niet door. ‘’Ik denk dat ik ongewenst was. Vanwege het op de hak nemen van politiek en bestuur in haar rol als ‘schoonmaakster van het gemeentehuis’’’.
Woolderink Beerenburg
Rita en haar man Louis waren trouwe afnemers van de Raalter ofwel Woolderink Beerenburg. Er was een tijd dat alle maten stenen kruiken waarin Beerenburg had gezeten van de grootste aflopend naar de kleinste in de vensterbank van de slaapkamer aan de kant van de woning aan de BK-straat stonden. Toen de terugkeer van de Woolderink Beerenburg op zich liet wachten bleef Rita met regelmaat informeren hoe het er voor stond. Bij terugkeer van de Beerenburg in mei 2021 kreeg zij daarom een nieuwe fles Beerenburg in een speciaal ontworpen kistje tijdens een speciaal momentje bij de Mitra.
Afscheid
Met haar overlijden komt er ook een einde aan het samen de optocht tijdens Stöppelhaene bekijken. Dan stond er altijd een rij tuinstoelen klaar voor familie en bekenden.
En ook opmerkelijk is dat er gelegenheid tot condoleren is op dinsdag 21 april van 19.00 tot 19.30 uur. En wel bij Laurel’s aan de Varkensmarkt.
Of dat met de Beerenburg te maken heeft waarvan het recept vanuit Amsterdam daar terecht kwam bij aankoop door een nieuwe herbergier uit de hoofdstad blijft voorlopig en niet beantwoorde vraag.
