In augustus 2022 werd achter een woning aan de Rijksstraatweg in Den Nul een drugslab ontdekt(Klik hier). Een man uit Sierra Leone produceerde daar amfetamine. De grond was ernstig vervuild. Nu, bijna vier jaar later, meldt de gemeente dat de sanering is afgerond en de gemeente geen geld kost (klik hier punt 8). Prima. Alleen: op welke manier? En waarom mag niemand het weten?
Dit is het verhaal van een sanering die niemand uit mag leggen….
(Lees verder onder foto)
Laat ik eerlijk zijn. Het drugslab moest weg. De grond was vervuild met chemisch afval. De gemeente had het recht om in te grijpen. De sanering kostte miljoen euro. Jan G., de 70-jarige grondeigenaar, kon dat niet betalen. De gemeente financierde het met subsidie van het Rijk. Nu is er een schikking. Dat is goed.
Maar kijk naar de adviesnota van januari. Zaaknummer 2948-2026. Zwaarte: vertrouwelijk. Status: uitgesteld openbaar. En dan zie je het…
PARTICIPATIE: n.v.t. RISICO’S: n.v.t. ARGUMENT TEGEN: n.v.t.
Dit zijn geen neutrale antwoorden. Dit zijn uitzonderingen. Het zegt: we zien geen partijen om mee te praten, geen risico’s, geen tegenargumenten. Maar het zegt ook: we hebben er niet naar gezocht.
Want wie had je moeten betrekken? De buurtbewoners van Den Nul bijvoorbeeld. Drie weken geleden meldde de gemeente nog dat ze het grondwater blijven monitoren en dat omwonenden medewerkers bij de locatie kunnen zien. Ze ZIEN dus wat er gebeurt. Maar ze weten niet wat ermee is afgesproken.
Strikt juridisch: sanering is een zaak tussen gemeente en eigenaar. Daar kunnen buurtbewoners niet over meepraten. Maar ze kunnen wel weten wat de afspraken zijn. Ze kunnen horen: wat is het plan? Hoe lang duurt het? Hoe zit het met het grondwater? Dat is geen participatie. Dat is basale transparantie.
Dan de financiën. Zie bijlagen, zegt de nota. Maar de bedragen zijn zwart gemaakt. Hoeveel betaalt Jan G.? Hoeveel het Rijk? Hoeveel draait Olst-Wijhe op? Alles geredigeerd. Wethouder Blind zei: “Beide bedragen samen dekken de volledige kosten.” Prima. Maar hoeveel is een deel? 30 procent? 10 procent? 50 procent?
Dat mag, juridisch. Schikkingen zijn confidentieel. Maar dan zeg je daar toch iets over? Niet de bedragen, maar wel de zekerheid dat de belastingbetaler eraf is?
Intussen zit Jan G. in een situatie die niet klopt. Vier jaar geleden verhuurde hij grond aan iemand die drugs maakte. Daar wist hij naar eigen zeggen niets van. Rechters geloven hem, strafrechtelijk vrijgesproken. Toch verliest hij alles. Beslag op zijn huis, zijn goederen. De bank verbreekt contact. Bijstand. Zijn advocaat: “Na een leven hard werken alles kwijt.”
Ondertussen verdient Joseph E., de crimineel, miljoenen voordat hij naar Ghana vliegt. Duizend euro beboet. Klaar.
Dit zegt iets. Niet dat Jan G. geen geld moet betalen, hij was eigenaar. Maar iets schuurt. De gemeente treft vertrouwelijk afspraken met een oude man die al ruïneus getroffen is. Tegelijk zwijgt ze naar buurtbewoners.
Dus hier is mijn vraag: hadden jullie dit anders kunnen doen? Hadden jullie kunnen zeggen: we saneren, het duurt zus lang, de kosten verdelen we zo, buurtbewoners kunnen hier terecht voor vragen? Dat kost geen geld. Dat kost alleen eerlijkheid.
De gemiste kans is dat sanering hier een gedane zaak werd. Iets wat gebeurt, zwijgend, terwijl het dorp zich afvraagt: waar gaat dat heen?. Iets wat gebeurt, zwijgend, terwijl het dorp zich afvraagt: waar gaat dat heen? Het antwoord: dat mag je niet weten. Niet omdat het gevaarlijk is. Omdat het vertrouwelijk is.
En dan nog dit. Volgende week zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Er wordt gepraat over participatie, over betrokkenheid, over inwoners serieus nemen. Mooie woorden. Maar hier, bij Den Nul, had het college die woorden kunnen waarmaken. Door gewoon te vertellen wat er gaande was. Door buurtbewoners niet te laten raden maar te informeren. Door transparantie niet als obstakel te zien maar als vanzelfsprekendheid.
Dat deed het college niet. En dat zegt iets over hoe er over inwoners gedacht wordt. Als iets vertrouwelijk kan, wordt het vertrouwelijk. Als iets achter gesloten deuren kan, gaat het achter gesloten deuren. Niet omdat het moet. Omdat het kan.
Dus als je volgende week stemt, vraag dan: hoe gaat deze raad om met transparantie? Hoe gaan wethouders om met vragen die gesteld hadden kunnen worden maar niet gesteld zijn? Hoe gaan ze om met buurtbewoners die iets zien gebeuren maar niets mogen weten?
Den Nul is gesaneerd. Dat is goed. Maar de stilte eromheen is dat niet.
