Harm Wesselink weet waarover hij praat. Hij groeide op in Eibergen en heeft zijn hele leven ervaren hoe het is om homo te zijn op het platteland. Hij kijkt terug op een tijd waarin homoseksualiteit nauwelijks bespreekbaar was, maar ook op de strijd voor acceptatie en de gewelddadige reacties die daarop volgden. Volgens hem is het opnieuw tijd om in actie te komen.
Zelf kwam hij pas uit de kast toen hij in Groningen ging studeren. Zijn ouders maakten vervolgens een opmerkelijke ontwikkeling door. Zijn moeder ging op haar 65ste nog de boer op om over homoseksualiteit te praten. Samen met zijn vader gaf ze workshops over kindverstoting. Over wat er gebeurt wanneer ouders hun kind afwijzen omdat het anders is dan ze hadden verwacht.
Wesselink laat de videoclip van Smalltown Boy van Bronski Beat zien. Het nummer uit 1984 gaat over een homoseksuele jongen die zijn vertrouwde omgeving moet verlaten omdat hij daar niet zichzelf kan zijn. Het staat op het album The Age of Consent. Consent betekent instemming.
Dat woord vormt eigenlijk de rode draad van de avond. In de videoclip ontbreekt de instemming van de vader. Hij accepteert zijn zoon niet zoals die is. En daarmee verdwijnt ook de belangstelling voor wie zijn zoon werkelijk is.
Volgens Wesselink is dat precies wat veel queer mensen missen: de instemming van hun omgeving. Niet alleen gedoogd worden, maar het gevoel krijgen dat je erbij hoort. Want pas als je iemand accepteert zoals die is, kun je werkelijk naast die persoon gaan staan.
Je hoeft niet uitbundig te zijn om homo te zijn
Remon komt uit Buurse en studeerde Graphic Design aan ArtEZ in Zwolle. Voor zijn opleiding maakte hij een persoonlijke campagne over homoseksualiteit in kleine dorpen. Die is te zien in het Holstohus.
Zijn werk roept veel reacties op. Ook van oudere mensen die hem vertellen dat ze zoiets in hun jeugd graag hadden willen zien. Een zichtbaar voorbeeld van iemand die homo is en daar gewoon voor uitkomt.
Niet alle reacties waren positief. Dumpert probeerde uit een interview met Tubantia een typisch flauw verhaal te halen. Remon had verteld dat bezoekers bij hem gerust achterom mochten komen. Daar viel natuurlijk wel iets dubbelzinnigs van te maken. Maar de vele positieve reacties overschaduwden de negatieve.
Remon wijst ook op een ander probleem. De voorbeelden van homoseksuele mannen die we in de media zien, komen vaak uit de grote steden in het westen van het land. Daar wordt homoseksualiteit nogal eens uitbundig gevierd. Maar zo is hij zelf niet. En zo zijn veel mensen in het oosten ook niet.
Je kunt homo zijn zonder op te willen vallen. Zonder een uitgesproken uiterlijk of een uitbundige levensstijl. Gewoon zoals je bent opgegroeid, in je eigen dorp, tussen de mensen die je kent.
Lees verder onder de foto
Gewoon meedoen, net als iedereen
Tom en Edwin de Grutter zijn getrouwd. Tom kwam vanuit Bathmen naar Olst en voelt zich daar beter op zijn plek. Ze begrijpen eigenlijk niet zo goed waarom hun homoseksualiteit iets bijzonders zou moeten zijn. “Wij werken ook gewoon, betalen belasting,” zij hebben ook gewoon vrienden en willen gewoon meedoen aan het leven in hun omgeving.
Hun vriendengroep laat op een mooie manier zien wat acceptatie kan betekenen. Die vrienden vinden er namelijk helemaal niets van. Niet omdat het ze niets kan schelen, maar omdat het voor hen vanzelfsprekend is dat Tom en Edwin bij elkaar horen. Al kregen ze op hun bruiloft wel een opvallend cadeau: een boerenkalender met schaars geklede mannen. Die kalender hangt inmiddels bij al hun vrienden.
Tom en Edwin hebben ook een kinderwens. Ze willen hun leven samen verder vormgeven, net als zoveel andere stellen. Gewoon een stel met kinderen, een gezin. Eigenlijk zoeken ze de bühne liever niet op. Waarom zouden ze? Ze willen niet voortdurend als homoseksueel stel worden neergezet. Maar tegelijkertijd beseffen ze dat eerdere generaties juist door zichtbaar te zijn ruimte hebben gemaakt voor de generaties na hen. “Als niemand ooit naar voren was gestapt, was de acceptatie misschien nooit zover gekomen. Daarom zitten we deze avond toch hier op de bank.”
Van verstoting naar een nieuw gezin
Het verhaal van Mehmet laat zien hoe groot het verschil kan zijn tussen afgewezen en geaccepteerd worden. Mehmet komt uit Turkije. Hij kwam als student drie maanden naar Nederland. In die periode kwam hij uit de kast. Daarmee veranderde zijn leven volledig. Terug naar Turkije kon hij niet meer. Zijn vader had gedreigd hem te vermoorden vanwege zijn homoseksualiteit.
Van student werd Mehmet ineens asielzoeker. Hij meldde zich in Ter Apel en kwam uiteindelijk in het asielzoekerscentrum in Deventer terecht. Ook daar was het voor hem niet gemakkelijk. Homoseksueel zijn in een azc, geen goede combi.
Maar toen ontmoette hij Sander en Dree, een homostel uit Olst. Zij namen hem op als hun pleegzoon. Inmiddels noemen ze elkaar vader, ouders en zoon. Mehmet vertelt dat een vriendin hem regelmatig vraagt of zijn ouders niet nog een kind willen opnemen. Waar zijn biologische vader hem verstootte, vond Mehmet in Salland mensen die hem als hun eigen kind beschouwen.
Niet iedereen past in hetzelfde hokje
Dat geldt ook voor transgender mensen. In een eerdere aflevering van Wat Vinnie vertelde Fransjan de Waard hoe hij als kind al wist dat hij een jongen was, terwijl zijn omgeving hem als meisje behandelde. Hij groeide op zonder voorbeelden of woorden om zijn gevoelens uit te leggen. Jarenlang dacht hij dat hij een foutje van het universum was.
Ruim een halve eeuw later kreeg Dante Meulenbroek uit Olst van zijn ouders Rudi en Marieke wél de ruimte om zichzelf te ontdekken. Als kind vertelde hij op eigen initiatief aan zijn klasgenoten dat ze voortaan ‘hij’ moesten zeggen. Zijn ouders leerden vooral hoe belangrijk luisteren is.
Fransjan stelt daarbij een wezenlijke vraag: waarom spreken we eigenlijk over geboren worden in het verkeerde lichaam? Is het lichaam verkeerd, of zijn het onze verwachtingen van hoe jongens en meisjes moeten zijn?
Instemming is meer dan tolerantie
De verhalen van Remon, Tom en Edwin, Mehmet, Fransjan en Dante verschillen enorm. Toch draait het telkens om dezelfde vraag. Mag je zijn wie je bent, zonder dat je daarvoor toestemming hoeft te vragen? En kan dat op het platteland? Aan het eind van de avond werd aangegeven dat de titel van de avond voor een volgende keer wordt aangepast naar ‘Jezelf zijn op het platteland’. Want eigenlijk is iedereen anders.
Consent. Instemming. Als basis voor werkelijk belangstelling hebben voor de ander. Ook wanneer die anders leeft dan jij.
De talkshow Anders op het platteland werd georganiseerd door Ut Huus en ‘t Nut, in samenwerking met HierInSalland. HierInSalland besteedde eerder in twee afleveringen van de talkshow Wat Vinnie aandacht aan dit thema. De bijeenkomst werd mede mogelijk gemaakt door Univé.
