Raalte | 30 & 31 mei | IkToon Salland
In Raalte, tijdens IkToon Salland, lijkt kunst dit jaar geen vluchtige culturele luxe te zijn of een avond waarop schilderijen even aan muren hangen om daarna weer stil terug te keren naar opslagruimtes.
Er gebeurt iets diepers.
Iets dat lijkt op een poging van mensen om, midden in een wereld die verdeeldheid steeds beter beheerst, opnieuw te naaien wat tussen hen gescheurd is met de draad van kunst.
Onder het thema “Verbinding” opent IkToon Salland dit jaar haar deuren voor amateurs en professionals, voor mensen uit verschillende landen, culturen en herinneringen, die hier samenkomen rond een eenvoudige maar grote gedachte:
Dat ieder mens een plek verdient om gezien en gehoord te worden.
Vanaf 10.00 uur opent de Palestijnse kunstenaar Mohammed Abushaban uit Gaza zijn workshop in de MOK-werf als vrije inloopruimte voor bezoekers. Mensen kunnen zonder drempels binnenlopen, kijken, praten en deelnemen.
Misschien schuilt precies in dat kleine detail de ware geest van dit evenement.
Want de wereld is vandaag gevuld met gesloten deuren, terwijl hier nog mensen zijn die geloven dat een open deur soms eerlijkere gesprekken kan creëren dan lange politieke toespraken.
Van 11.00 tot 15.00 uur geeft Marharytha Maryniuk een workshop in de eeuwenoude Oekraïense Pysanky-techniek: het graveren van patronen op eierschalen met behulp van azijn.
Dat beeld bleef bij mij hangen.
Dat mensen urenlang schoonheid graveren op iets dat zo gemakkelijk kan breken… het lijkt op de mensheid zelf.
Ook wij zijn breekbaar,
maar toch proberen wij iets moois achter te laten voordat de schaal breekt.
Daarnaast exposeert Kseniia Bortsova digitale kunst, toont Yaroslava Bortsova keramiek, presenteert Mahasin Abaker traditioneel vlechtwerk uit Kutum in Soedan, exposeert Mustafa Hamo schilderkunst en laat Marian Vlierhuis haar beeldhouwwerken zien.
De kleine tafels met eten en lekkernijen zullen bovendien meer zijn dan alleen een culinaire hoek.
Ballingschap bewaart haar geheugen vaak in de keuken.
In de geur van brood,
in kruiden,
in recepten die vrouwen vanuit verre landen meenemen zoals anderen oude sleutels of familiefoto’s dragen.
Achter dit initiatief staan Marian Vlierhuis en Marcel van Geel, die vanuit VluchtelingenWerk en de gemeente proberen nieuwe Nederlanders een podium te geven — niet als dossiers of statistieken, maar als mensen met verhalen, talenten en ervaringen die gezien mogen worden.
Volgens Marian ontstaan tijdens zulke ontmoetingen vaak momenten van herkenning en erkenning.
Dat mensen iets van zichzelf in de ander herkennen, ondanks verschillen in taal, afkomst en uiterlijk.
Zij gelooft dat kunst mensen opnieuw een gevoel van eigenwaarde kan geven en hen kan stimuleren om nieuwe stappen in het leven te zetten.
Dat idee raakte mij diep.
Want oorlog vernietigt niet alleen huizen,
maar soms ook het beeld dat mensen van zichzelf hebben.
En kunst kan in zeldzame momenten dat gebroken deel stilletjes helpen herstellen.
Bertina Klink-Tilma van Atelier Bertina, de drijvende kracht achter IkToon Salland, vertrekt vanuit een eenvoudige maar krachtige visie:
“Iedereen verdient een podium om te creëren.”
Achter gesloten deuren ontstaan volgens haar talloze mooie dingen die vaak verborgen blijven omdat mensen te bescheiden zijn om hun talenten te tonen.
Maar via IkToon gaan deuren open.
En soms verschijnen er, zoals zij zegt, kleine parels waarvan niemand wist dat ze bestonden.
Wat hier in Raalte gebeurt is meer dan een lokale kunsttentoonstelling.
Het is een stille poging om de hardheid van deze tijd te weerstaan.
In een tijd waarin politiek muren bouwt,
identiteiten veranderen in loopgraven,
en verschillen steeds vaker angst oproepen,
proberen sommige mensen in een rustige hoek van Salland te bewijzen dat kunst nog altijd iets eenvoudigs kan doen:
De mens eerst de mens laten zien.
Misschien geloof ik daarom nog steeds dat een kleine avond vol kunst, verhalen en verschillende accenten soms iets in mensen kan redden wat dagelijkse nieuwsberichten niet meer kunnen redden.
Want de wereld stort niet alleen in wanneer oorlogen beginnen,
maar ook wanneer mensen stoppen met naar elkaar te luisteren.
En kunst…
probeert nog steeds die laatste lege stoel vrij te houden voor dialoog.
