Ik heb warme herinneringen aan buurthuis Het Kraaienest in de wijk Nude in Wageningen. Ik had een jaar achter de rug, waarin ik promotieonderzoek aan de Wageningen Universiteit deed. En ik kwam tot de ontdekking dat er geen wetenschapper in mij huist. De hele dag achter een computer berekeningen maken – over de verspreiding van luchtverontreiniging – maakte me ongelukkig. Ik stopte en had even geen werk.
In het buurhuis konden ze me wel gebruiken. Ik zette me in voor verbetering van de leefomgeving in de wijk. En op maandagavond begeleidde ik kinderen die met hamer en spijkers de meest bijzondere en wonderlijke bouwsels maakten. Er was een opbouwwerker, die alles in goede banen leidde, een beheerder achter de bar voor een kop koffie en een leuk gesprek. Van de organisatie mocht ik naar een cursus voor vrijwilligers in buurthuizen. Vier dagen in Volkshogeschool Diependaal in Markelo. Nou was ik in die tijd nogal schuchter. Ik deed mijn taken, maar stond bepaald niet vooraan als iets gezegd moest worden. Ik keek de kat uit de boom en vond dat anderen veel beter het woord konden voeren.
In die cursus zat een groot rollenspel. Met gemeenteraad, pers, actiegroepen, enz. De cursusleiding had voor mij de rol van burgemeester gereserveerd en ik werd geacht alle bijeenkomsten in dat spel te leiden. U begrijpt, ik stond niet te juichen. Maar er gebeurde iets die dag. Ik kreeg langzamerhand plezier in mijn rol. Ik nam het woord, stelde vragen, beantwoordde vragen, leidde discussies, beet van me af, overlegde met deze en gene om de voorgelegde problemen op te lossen. Ik groeide, kreeg zelfvertrouwen, ook door de complimenten. Deze cursus en de activiteiten in het buurthuis zorgden voor een wending in mijn carrière. In plaats van ingewikkelde wiskundige berekeningen werd communicatie mijn ding. Omgaan met mensen gaf me meer voldoening. Later gaf ik zelfs trainingen ‘Spreken in het openbaar’.
Het geeft aan dat vrijwilliger zijn niet alleen een organisatie en daarmee andere mensen iets oplevert, maar ook de vrijwilliger zelf kan er veel baat bij hebben.
De buurthuizen waren in de jaren ’70 nieuw en er was voldoende geld voor. Nu is dat anders. Na tal van bezuinigingsrondes zijn veel buurthuizen verdwenen of hebben een andere invulling gekregen. Of is er geen fysiek buurthuis, maar wel een groep vrijwilligers die zorgt voor activiteiten en reuring in een dorp. Die buurtactiviteiten vormen het oliemannetje en -vrouwtje van de plattelandssamenleving. Daardoor voelt het fijn om in een dorp te wonen. Laten we al die mensen, die voor ons in de weer zijn, koesteren. Zonder hen wordt het niet wat. En wie weet, misschien levert het ook henzelf iets op. Mij heeft het gebracht dat ik gemakkelijker praat en ook meer ben gaan schrijven. Dat doe ik met veel plezier. Of u daarvan ook de vruchten plukt, laat ik aan u over.
Ik hoop u komend jaar weer te kunnen verblijden, ontroeren, irriteren, verbazen met mijn schrijfsels. En u weet nu hoe het begon! Ik zou zeggen:
Kijk rond in uw buurt en grijp die kansen van vrijwilligerswerk in 2023.
