Allereerst wil ik mij bij jullie verontschuldigen… omdat dit verhaal niet lijkt op Salland, en niet op de rustige dorpen waar bomen vredig slapen naast verlichte ramen. Maar nog meer omdat dit verhaal eigenlijk niet eens meer op menselijkheid lijkt.
Ik weet hoe hard deze woorden op het hart zullen vallen.
Maar sommige verhalen worden te zwaar om nog langer stil te blijven.
En sommige stiltes veranderen met de tijd in een andere vorm van verraad.
Misschien heb je bij zulke verhalen, die het zenuwstelsel langzaam vernietigen, uiteindelijk een wit blad nodig waarop je je verdriet en woede kunt uitstorten.
Om echte mensen te vertellen wat nep-mensen hebben gedaan.
Mensen die iets verloren hebben waar een mens niet zonder kan leven: menselijkheid zelf.
En toch lopen zij nog rond alsof zij een andere soort binnen het menselijke ras zijn geworden.
Pas enkele dagen geleden werd eindelijk duidelijk wat er gebeurde met dokter Rania al-Abbasi en haar zes kinderen, na jaren van verdwijning, stilte en vragen die als zwarte doeken boven het Syrische geheugen hingen.
Een volledige familie verdween in de duisternis van Syrische gevangenissen.
En uiteindelijk bleek de moordenaar dezelfde Amjad Youssef te zijn: het monster van het Tadamon-bloedbad, de man die eerder gefilmd werd terwijl hij mensen in massagraven gooide alsof het vuilniszakken waren.
Vandaag ontdekken wij dat dezelfde hand kinderen met messen heeft afgeslacht.
Met messen…
Alsof het kleine lammeren waren die naar een altaar van haat werden gedreven.
Niet om een reden.
Niet uit noodzaak.
Maar enkel om de duisternis in zijn binnenste te voeden, en om de wereld voor de duizendste keer te tonen welk soort monsters het regime van Bashar al-Assad heeft losgelaten op het Syrische volk, en vooral op Syrische kinderen.
Zelfs nu ik deze woorden schrijf, kan ik niet lang naar de foto’s van de kinderen kijken.
Er zit iets in hun ogen waardoor zelfs taal begint te beven.
Misschien is dat het meest ondraaglijke aan deze kinderen: dat zij stierven terwijl zij nog probeerden te begrijpen hoe volwassenen soms in monsters veranderen.
Wat dacht een kind terwijl het zijn broer of zus voor zijn ogen zag sterven onder een mes, terwijl het zelf wachtte op zijn eigen beurt?
Begrijpt een kind eigenlijk wat slachting betekent?
Of begrijpt het alleen dat de wereld plotseling ophoudt op mensen te lijken?
Dit zijn kinderen die eerst de stem van angst leerden herkennen, het gezicht van de cipier, de geur van gevangenissen en de blik van de beul… nog vóór zij leerden hoe regen klinkt tegen een raam in de lente.
Hoe kan een mens in de ogen van een kind kijken vóór hij het doodt?
Hoe kan een menselijke hand een mes opheffen tegen een meisje terwijl de vleugels van haar onschuld nog zacht op haar schouders rusten?
Men zegt dat wie iemand doodt, probeert diens ogen te vermijden, omdat de vloek van die blik hem levenslang achtervolgt.
Maar misschien kunnen lange oorlogen sommige mensen veranderen in wezens die zelfs hun angst voor de vloek verliezen.
Wat met de familie van Rania al-Abbasi gebeurde, is voor Syriërs geen geïsoleerd incident.
Het is een samengebalde afbeelding van een volledig land dat in de loop der jaren veranderde in één grote massagraf.
Een land waarvan de aarde voller werd van botten dan van graan.
Mensen die bang zijn geworden om in de grond te graven, omdat de kans om geliefden terug te vinden groter werd dan de kans om water te vinden.
Nog gisteren ontdekten spelende kinderen een stuk van een menselijke hand dat boven de aarde uitstak.
Daarna werd opnieuw een massagraf ontdekt.
Zonder overdrijving: bijna elke week wordt in Syrië ergens een nieuwe massagraf gevonden.
Wat een vernedering voor de aarde zelf…
Dat men haar kinderen vermoordt boven haar borst, op deze manier.
Misschien daarom stond Syrië deze lente abnormaal vol met rode anemonen.
Alsof de aarde zelf wilde zeggen:
ik draag hun bloed nog steeds in mij,
en ik eis gerechtigheid voor hun zielen.
En ik hier in Olst, duizenden kilometers verderop, ik vluchtte vroeger voor zulke beelden en scènes, ik vluchtte met mijn verdriet en woede naar de rivier de IJssel of naar de bossen van Olst, om mij daar te beschermen zoals ik mij vroeger bij mijn moeder beschermde, daar hing ik lakens over bomen en noemde ik ze: “mama”.
Maar deze keer konden zelfs alle bossen van de wereld mij geen troost geven of dit verdriet en deze pijn verzachten, de witte pagina’s gingen uiteindelijk vóór mij liggen alsof zij zeiden: documenteer ook jij deze misdaad.
Wat hier gebeurd is overstijgt de menselijke verbeelding en doet pijn aan zelfs de hardste harten, maar het vergeten ervan zou ook een misdaad zijn.
Misschien is dat ook waarom Syrisch verdriet soms moeilijk te begrijpen blijft buiten Syrië.
Niet omdat de wereld geen medeleven bezit, maar omdat sommige tragedies groter zijn dan wat de menselijke verbeelding nog kan bevatten.
In Salland denkt een vader, wanneer hij ’s morgens met zijn zoon naar de velden loopt, aan regen, seizoenen en oogst.
In Syrië leefden miljoenen vaders jarenlang in angst voor een klop op de deur in de nacht, voor een telefoonoproep, voor gevangenisnamen, en voor het idee dat hun kinderen ooit slechts nummers zouden worden in een koud veiligheidsdossier.
Daarom schrijf ik vandaag.
Niet alleen uit woede.
Maar uit verdediging van iets menselijks dat niet in ons mag sterven:
ons vermogen om nog te beven voor pijn, zelfs wanneer die ver van ons verwijderd is.
Want het gevaarlijkste wat wreedheid met ons kan doen…
is dat wij eraan gewend raken.
Dat wij langs foto’s van afgeslachte kinderen lopen zoals wij langs weersvoorspellingen lopen.
En wanneer dat gebeurt…
heeft de dood niet alleen de slachtoffers overwonnen,
maar ook ons.
