“Laat dat blad maar liggen,” zegt Merel terwijl ze door een tuin in Hoonhorst scharrelt. “Onder zo’n laagje liggen insecten en andere kleine beestjes te wachten op het voorjaar. Voor mij is het eigenlijk gewoon een voorraadkast waar iemand vergeten is een deur op te zetten.”
We zijn gewend geraakt aan het idee dat een tuin voor de winter netjes moet worden gemaakt. Alles gesnoeid, alles aangeharkt en alles wat bruin is verdwenen. Maar voor de natuur is dat helemaal niet zo logisch. Juist dat bruine en afgestorven materiaal heeft in de winter een functie.
Merel vliegt boven de gemeente Dalfsen van hot naar her op zoek naar biodiverse en duurzame verhalen.
Neem afgevallen bladeren. Vogelbescherming adviseert om ze zoveel mogelijk te laten liggen of ze onder struiken en in borders te harken. Tussen het blad zitten insecten, spinnetjes en andere kleine dieren. Die zijn weer voedsel voor vogels. Voor een merel is zo’n bladerlaag dus geen rommel, maar een plek om eten te zoeken.
Ook uitgebloeide planten kun je beter nog even laten staan. De zaden zijn voedsel voor vogels en de stengels, zaaddozen en plantenresten bieden overwinteringsplekken aan insecten. De Vlinderstichting legt uit dat veel vlinders de winter doorbrengen als eitje, rups of pop. Die zitten bijvoorbeeld tussen afgestorven planten, in gras of onder bladeren. Wie alles kort afknipt en schoonmaakt, kan die kleine overwinteraars dus onbedoeld meenemen.
Dan is er nog iets simpels: schuilplekken. Een stapeltje takken, wat dood hout of een hoekje met bladeren kan in de winter behoorlijk waardevol zijn voor bijvoorbeeld egels. IVN noemt bladeren, takken, hout en lang gras als plekken waar kleine dieren kunnen overwinteren. De vogelbescherming adviseert bovendien om snoeihout in een hoopje in een hoek van je tuin te leggen: de perfecte schuilplek.
(lees verder onder de foto)
Een niet winterklare tuin is een voedselparadijs én prachtig om te zien!
Wat kun je dan wél doen deze herfst? Laat bladeren zoveel mogelijk liggen, zeker onder struiken en in borders. Laat uitgebloeide bloemen en zaaddozen staan tot het voorjaar. Snoei niet alles tegelijk en laat bessen en vruchten waar mogelijk nog hangen. Heb je toch snoeihout over, maak er dan een klein takkenhoekje of takkenril van. Wil je toch iets opruimen omdat het bijvoorbeeld op een pad ligt? Veeg het materiaal dan liever opzij, dan dat je het weghaalt.
“Hoe mooi dat je juist even niet zoveel hoeft te doen?” kwettert Merel vrolijk. “Kun je jezelf klaar maken voor de winter. Heerlijk toch?”
Was getekend, Merel
