In Marokko kennen ze voor een verkeersbord dat waarschuwt voor overstekende kinderen ook een rode driehoek met daarin twee kinderen. Alleen anders dan in Nederland loopt hier een grote jongen voorop, die houdt een kleine meid aan de hand. Ja, de kleinste is door het rokje duidelijk een meisje. Ze wandelen niet rustig, ze lijken haast te hebben.
In Nederland loopt de kleine meid voorop (hoewel je niet goed kunt zien wie jongen en wie meisje is). In België zie je op zo’n bord kinderen met schooltassen de weg overrennen. In Canada staan kinderen op een felgeel schoolbord en in Japan lopen kleine kinderen met opvallende gele hoedjes naar school. Allemaal bedoelen ze ongeveer hetzelfde: pas op, hier kan een kind de weg oversteken.
Verkeersborden worden internationaal gekopieerd en gestandaardiseerd. Toch zit er uiteindelijk ergens een ontwerper achter een bureau die een jongen groter tekent dan een meisje, haar een rokje aantrekt of kinderen een schooltas meegeeft. Een ministerie keurt dat beeld vervolgens goed en soms blijft het vijftig jaar langs de weg staan. Zo wordt een verkeersbord bijna ongemerkt een cultureel fossiel. Leg borden uit 1975, 2000 en 2026 naast elkaar en je ziet niet alleen de grafische vormgeving veranderen, maar ook een samenleving.
Japan. Daar zijn gele zones oversteekplek en kinderen kleden zich gelijk de borden die de gele zone aankondigen. In ons land zie je ook steeds meer gele jacks en reflecterende strepen. Hardlopers doen lampjes om. Zelfs de hond krijgt tegenwoordig een knipperend lichtje aan zijn halsband. Maar je kunt ook een andere vraag stellen: waarom moet eigenlijk alles wat géén auto is zichzelf zo nadrukkelijk zichtbaar maken?
Formeel is zo’n verkeersbord bedoeld voor de automobilist. Het zegt: hier zijn kinderen, snelheid aanpassen en opletten. Maar waarom moet er speciaal een bord staan om te vertellen dat er kinderen kunnen zijn? Tolereren we dat een chauffeur zich zo gedraagt dat het voor anderen gevaarlijk is? Van wie is de weg nu helemaal… Een zebrapad is ook zo’n voorbeeld: daar mag je oversteken en de auto moet stoppen. Wat had je gedacht van een weg die voor voetgangers en fietsers is en dat de auto er mondjesmaat over mag steken?
Andere landen proberen het anders. In Canada en de Verenigde Staten krijgt het kind een hele schoolzone. In Nieuw-Zeeland kunnen schoolpatrouilles op bepaalde momenten zelfs grote STOP-borden de weg indraaien. Dan moeten de auto’s stoppen en lijkt de wereld even omgekeerd: nu is de straat van de kinderen. Maar een paar uur later verdwijnen de borden en krijgt de auto zijn vertrouwde plek terug.
Een voetgangerslicht heeft een mensfiguurtje, een fietslicht een fiets. Maar bij het gewone verkeerslicht staat geen auto. Een groene bol is genoeg. Iedereen begrijpt dat daarmee het autoverkeer bedoeld wordt. De auto hoeft zichzelf niet eens af te beelden. De auto is de standaard, de rest krijgt een pictogram. Draai dat om! Maak speciale bollen voor de auto!
Hoe steekt een kind de wereld over? In Marokko aan de hand, in België met een schooltas, in Canada in een fluorescerende schoolzone, in Japan met een geel hoedje en in Nederland als zwart pictogram in een rode driehoek. Maar altijd door goed uit te kijken voor dat monster dat tig doden per jaar veroorzaakt. Terwijl dat monster zelf steeds groter en breder wordt, steeds luxer en met steeds mee toeters en bellen. Een fatbike krijgt een maximum snelheid. E-bikes zijn begrensd. Laten we dat bij de auto ook doen! Geen borden langs de weg die zeggen hoe hard je mag, maar apparatuur in de auto die de chauffeur begrenst! Stapvoets bij een school, stoppen als er iemand wil oversteken, remmen als er een fietser voor de chauffeur rijdt en op de meeste wegen in het centrum mag die gewoon niet meer komen.
En laten we die ‘pas op, overstekende kinderen’-borden vervangen door ‘pas op, je hebt kans dat er weer zo’n gek in de auto aankomt’-borden.
