Boeren in Raalte hebben het privilege van een eigen nieuwbrief van de gemeente. Daar hebben ze niks aan, want er staat in wat ook al in andere media te lezen was. Want het Weekblad voor Salland – gesponsord door Raalte – verhaalt over alles wat LTO graag verteld ziet worden. En daarnaast lezen boeren vakbladen, wat lobby-producten zijn van de agro-industrie die ze met hun advertenties in de benen houdt. Wie betaalt bepaalt, dus zijn de boeren vooral eenzijdig op de hoogte gebracht. Maar ze zijn geïnformeerd.
In de boeren nieuwsbrief van Raalte heb ik trouwens nog nooit gelezen dat de transitie nu eenmaal moet en dat dat ook beter voor de boer zelf is. Dat heeft te maken met het doel van die brief. Zoals ik al zei: niet om de boer te informeren, maar om hem te paaien.
(Ik heb trouwens gehoord dat bakkers, kappers, timmerlui en autogarages ook graag een eigen nieuwsbrief willen.)
Door de digitalisering krijgen boeren die brieven nog wel gewoon ook in de brievenbus, maar hij is ook digitaal te ontvangen – en vermoedelijk ook wel te lezen op de site van de gemeente. Net als alle andere informatie van de overheid tegenwoordig niet meer alleen maar via een brief tot je komt. De gemeente betaalt zich minstens één personeelslid in de rondte om de boodschappen ook in het Weekblad geplaatst te krijgen, maar dat blad wordt steeds maar slechter bezorgd. Dus als je bezwaar wil maken tegen nieuwbouwplannen van buren, wil weten welke weg er afgesloten is volgende week en welke bomen het loodje gaan leggen, heb je ook hier een andere optie: gewoon iedere maandag even naar de site van gemeente. Hoeft niet als je het allemaal niks kan schelen, kan wel als je bang bent voor ongemakken.
Maar – zo zei een collega ooit – met de verdubbeling van de communicatiemiddelen halveert de kwaliteit van de communicatie. Dus nu kún je op de hoogte blijven via nieuwbrieven, het Weekblad dat niet bezorgd wordt en via de site van de gemeente, gebeurt er in de buurt toch weer iets waar je graag bezwaar tegen had willen maken.
Heb ik weer, denk je dan.
Luisterbrieven heb je tegenwoordig ook al. Dat als je niet goed kunt lezen, dat je je de brief dan laat voorlezen door een elektronische stem. Ja echt, het kan, ook op de site van de gemeentes.
Door Chat GPT is het vandaag de dag een stuk makkelijker bezwaar te maken, of zoals de gemeente dat graag noemt ‘een zienswijze’ in te dienen. Dan blijft het gewoon nog wel een bezwaar, maar het lijkt iets milder. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, dus zijn we het met z’n allen altijd erg oneens met het antwoord dat we van de overheid op ons bezwaar krijgen. Niet ingegaan op het bezwaar, sorry, de zienswijze. Wel ingegaan op het bezwaar, maar de feiten van tafel geveegd.
Door Chat GPT is dat spel compleet anders geworden. Vraag AI hoe je bezwaar kunt maken en je krijgt een kant en klare brief, desgewenst met aanhef en afsluiting voor een keurige mail.
Gemeentes komen met al die extra bezwaren, goed geformuleerd en stevig onderbouwd, in tijdnood. Want ja, ze moeten wel alles beantwoorden. En wat er meer van is, het vertraagt processen: eerst de bezwaren afronden, daarna pas wel/geen vergunning.
Nou verklapte een ambtenaar me recent wat de nieuwe strategie van de gemeente is. Ze laten Chat GPT antwoorden. Hoe slim! De prompt is: “Kijk, dit is het plan, dit is de zienswijze, wil je een antwoord formuleren met 1: dat ons beleid staat als een huis en 2: dat de argumenten van bezwaarmaker niet gehonoreerd worden vanwege 2a inhoudelijk onjuist of 2b niets met de inhoud te maken.”
Een beetje AI-model weet van te voren al dat hij eerst een bezwaarschift indient en daarna zelf ook een verweer moet schrijven. Dat verweer komt dan in de nieuwsbief aan de boeren, in het Weekblad van Salland, in de brievenbus, op de site van gemeente waar je hem ook kunt beluisteren.
Het rituele dansje rondom een gemeentelijk besluit wordt er een stuk sneller van. Of het er ook beter van wordt betwijfel ik. Ik hoorde laatst van iemand die een klacht had ingediend omdat de straatverlichting voor zijn huis midden in de nacht gewoon nog aanstond. Of die niet uit kon. Na een maand kreeg de klager als antwoord dat de lantaarnpaal gerepareerd was.
