Drie weken geleden had VVD Olst-Wijhe geen verkiezingsprogramma online (Klik hier voor het opinie stuk). De site stond in onderhoud. Het nieuwsbericht was leeg. Kiezers vonden niets, of vier jaar oude papieren. Sindsdien is het programma er. Elf pagina’s. Negen thema’s.
Een belofte op de voorkant: perspectief voor Olst-Wijhe. Dus ik heb het gelezen. Grondig. En daarna heb ik iets anders gelezen: de Leidraad Gemeentelijke verkiezingsprogramma’s 2026 van de VVD-Bestuurdersvereniging (Klik hier voor leidraad VVD). Het nationale sjabloon dat de VVD aan alle lokale afdelingen geeft. En toen viel er iets op zijn plek.
Er is een oud gezegde: beter goed gejat dan slecht bedacht. Prima principe. Beproefd. Eerlijk zelfs, als je er open over bent. Maar dan moet je het wel goed jatten.
Laat ik eerst eerlijk zijn. VVD Olst-Wijhe heeft een programma. Hans Olthof is een bekende naam. En het programma bevat echte lokale standpunten: een ambulancepost in Wijhe, een IJsselpark langs de dijk, 600 nieuwe woningen. Dat is concreet. Dat is Olst-Wijhe. Dat verdient erkenning.
Maar dan….
De nationale leidraad schrijft zeven thema’s voor. Thema één heet: “Jouw portemonnee beschermen.” Kijk naar het programma van VVD Olst-Wijhe. Hoofdstuk één heet: “Jouw portemonnee beschermen.” Thema drie in de leidraad: “Bouwen, bouwen, bouwen.” Olst-Wijhe: “Bouwen, bouwen, bouwen.” De leidraad heeft een sub-kop: “Snel van A naar B.” Olst-Wijhe: “Snel van A naar B.” De leidraad: “Schone en duurzame toekomst.” Olst-Wijhe: “Schone en duurzame toekomst.”
Letterlijk. Identiek. Niet geïnspireerd door. Niet ontleend aan. Identiek.
En het gaat verder dan de titels. Gratis parkeren. Startersleningen. Werken moet altijd lonen. Eigen bijdrage naar draagkracht. Voor elke nieuwe regel twee oude schrappen. Het staat in de leidraad. Het staat in het Olst-Wijhese programma. Woord voor woord, soms zin voor zin. Tientallen andere afdelingen doen hetzelfde: Utrechtse Heuvelrug, Haarlemmermeer, Westerveld, Opsterland. Gemeenten die de IJssel niet kennen. Die naoberschap niet kennen. Die Wesepe niet kennen. Dezelfde zinnen.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
En dan is er dit. De leidraad heeft bij het thema woningbouw een invulveld. Letterlijk een blanco. “X-aantal nieuwe woningen de komende vier jaar.” VVD Olst-Wijhe heeft dat ingevuld. Ze kozen 600. De rest was al geschreven.
Beter goed gejat dan slecht bedacht. Maar goed jatten betekent iets toevoegen. Iets van jezelf.
Want kijk naar wat andere VVD-afdelingen met hetzelfde sjabloon deden. VVD Zwolle koos een eigen structuur, noemde het “Missies” en schreef een programma dat over Zwolle gaat. VVD Deventer bedacht de slogan “Deventer verdient het” en bouwde daar een eigen verhaal omheen. Die afdelingen jatten ook. Maar ze maakten er iets van. Ze namen het recept en kookten er zelf mee.
Olst-Wijhe heeft het formulier ingevuld. Netjes. Correct. Klaar.
En dat is precies het probleem. Niet het jatten. Maar de manier waarop.
Stel je zit in Wesepe. Je vraagt je af wat VVD Olst-Wijhe gaat doen aan de woningnood voor jouw kinderen, aan de zorg die onder druk staat, aan de bereikbaarheid van de kern. Je leest het programma. En je leest woorden die in Haarlemmermeer precies hetzelfde staan. Woorden over “de gemiddelde Nederlandse plattelandsgemeente.” Niet over jouw gemeente. Niet over de IJssel. Niet over de Wengelerhoek.
VVD Olst-Wijhe zegt in datzelfde programma: “Een gemeente die doet wat ze zegt en zegt wat ze doet.” Ze zeggen: “Sturen op data in plaats van onderbuik.” Ze presenteren een programma als lokale visie. Terwijl zestig tot zeventig procent ervan al stond voordat iemand in Olst-Wijhe ook maar één vergadering had belegd.
Dat is de gemiste kans. Niet het sjabloon. Maar wat ze ermee hadden kunnen doen.
Ze hadden kunnen schrijven over wat er echt speelt in de kernen. Over de dijkversterking en wat die betekent voor het centrum van Olst. Over de schoollocaties in Wijhe die vrijkomen. Over de boeren in het Sallandse coulisselandschap die een eigen paragraaf verdienen, in plaats van een passage die net zo goed in Friesland past. Ze hadden de Sallandse identiteit kunnen laden. In plaats daarvan staat “naoberschap” aan het einde, als decoratie.
Ze hadden het kunnen jatten en er iets van kunnen maken. Dat is namelijk het geheim van goed jatten. Je neemt wat werkt. En dan doe je er je eigen handtekening onder.
Die handtekening ontbreekt. Of bijna….
Want hier is wat me het meest bijblijft. Die ambulancepost in Wijhe. Dat IJsselpark. Die 600 woningen. Dat zijn de zinnen die iemand in Olst-Wijhe heeft bedacht, heeft opgeschreven, heeft willen zeggen. Dat zijn de momenten waarop het programma even echt wordt. Waarop je denkt: hier zit iemand die weet waar hij het over heeft.
Maar het zijn eilandjes in een zee van landelijke tekst.
Twee weken voor de verkiezing is de vraag niet meer of VVD Olst-Wijhe een programma heeft. Die vraag is beantwoord. De vraag is of dit programma genoeg over Olst-Wijhe gaat om kiezers in Olst-Wijhe iets te zeggen.
Beter goed gejat dan slecht bedacht. Prima principe.
Maar dit was geen van beide. Het was gewoon ingevuld.
