Volgens de landelijke aanpak voor funderingsproblematiek lopen in Nederland naar schatting bijna 500.000 gebouwen risico op funderingsschade. De problematiek ontstaat door een combinatie van factoren, zoals ouderdom van gebouwen, bodemdaling en veranderende grondwaterstanden. Vooral in gebieden waar het grondwater langdurig laag staat, neemt het risico toe.
Door Heleen Kommers
Droogte raakt niet alleen bomen en plantsoenen, maar ook de basis waarop steden zijn gebouwd
Lage grondwaterstanden vergroten risico
Vooral gebouwen met houten funderingspalen zijn kwetsbaar voor langdurig lage grondwaterstanden. Deze palen blijven normaal gesproken behouden zolang ze onder water staan. Wanneer het grondwaterpeil langdurig daalt, kan zuurstof bij het hout komen en ontstaat risico op aantasting.
Droogte is daarbij niet de enige oorzaak van funderingsproblemen. Ook bodemdaling en de kwaliteit van bestaande funderingen spelen een rol. Vooral in gebieden met veen- en kleigronden kan het dalen van grondwaterstanden extra gevolgen hebben, omdat de bodem daar kan inklinken.
Dezelfde waterhuishouding die bomen beïnvloedt, heeft ook gevolgen voor gebouwen
Van groenbeheer naar stedelijke wateropgave
Voor gemeenten betekent dit dat droogte steeds minder als een losstaand groenprobleem kan worden gezien. De manier waarop water in de stad wordt afgevoerd, vastgehouden en aangevuld heeft gevolgen voor meerdere systemen tegelijk.
Maatregelen vanuit klimaatadaptatie krijgen daardoor een bredere betekenis. Meer groen, minder verharding en ruimte voor infiltratie helpen niet alleen tegen hittestress en verdroging, maar kunnen ook bijdragen aan een betere balans in de stedelijke waterhuishouding.
Droogte wordt steeds meer een vraagstuk van de hele stedelijke leefomgeving
Meer samenhang tussen bodem, water en groen
De discussie over droogte ging de afgelopen jaren vooral over schade aan bomen, gazons en natuur. De toenemende aandacht voor funderingsproblemen maakt duidelijk dat de gevolgen van een veranderend klimaat breder zijn.
Gemeenten staan daarmee voor de opgave om bodem, water en groen meer in samenhang te bekijken. De inrichting van de openbare ruimte bepaalt steeds sterker hoe een stad omgaat met langere droge perioden en extreme weersomstandigheden.
De exacte kosten van droogte voor steden zijn nog altijd moeilijk vast te stellen. Wel wordt steeds duidelijker dat de gevolgen niet beperkt blijven tot verdorde bermen of bomen met watertekort.
De impact raakt ook de gebouwde omgeving en vraagt om een bredere blik op klimaatadaptatie.
Bron: Stad+Groen
