Nu is er een vervolg. Het college wil structureel geld: €343.119 per jaar, tot en met 2033. Voor menskracht, samenwerking en het verzilveren van kansen langs de dijk. Klinkt als een stap vooruit. Maar de manier waarop het gaat, verdient een tweede blik. Want het college heeft al besloten. De raad mag binnenkort nog even ja zeggen.
(Lees verder onder afbeelding)
In het kort:
- College vraagt structureel €343.119 per jaar tot en met 2033
- Totale kosten over zeven jaar: circa €2,4 miljoen
- Opbouw van het bedrag: nergens gespecificeerd
- Alternatieven onderzocht: nee
- Risico’s van wél investeren: niet benoemd
- Concrete opbrengst voor inwoners: niet beschreven
- Communicatie over het besluit is al gepland, terwijl de raad nog moet stemmen
- Op de gemeentewebsite staat het al als feit: “Ons college heeft besloten”
Wil je weten hoe dit kon? Lees verder.
Maar dan moet je het wel kunnen uitleggen.
En daar begint het te wringen. Het college vraagt €343.119 per jaar (Klik hier). Een precies getal. Tot op de euro. Je zou denken: dan ligt er een gedetailleerde begroting onder. Zoveel voor de programmamanager, zoveel voor externe adviseurs, zoveel voor projectkosten. Maar die specificatie staat er niet. De nota spreekt over “de volledige programmatische inzet” en dat is het. Eén bedrag, één zin, geen onderbouwing. Het programmabeheersplan dat als bijlage is meegezonden zou die details moeten bevatten, maar is niet bij de adviesnota gevoegd. De raad krijgt dus een bonnetje zonder kassabon.
En dan de afweging. Elke fatsoenlijke nota heeft een sectie “Argumenten voor” en “Argumenten tegen”. De argumenten vóór beslaan twee stevige alinea’s. Woorden als “integraal”, “structureel”, “strategische positionering” en “maximaal rendement” worden kwistig uitgestrooid. De argumenten tegen? Twee zinnen. Het verzwaart de begroting. Punt.
Geen woord over alternatieven. Niet: we hebben gekeken of het ook voor de helft kan. Niet: we hebben onderzocht of het Waterschap of de Provincie een deel kan dragen. Niet: we hebben overwogen om per jaar te bekijken of de inzet nog past. Gewoon: niets. De afweging die hier gepresenteerd wordt, is geen afweging. Het is een voorgedrukt formulier waar alleen “ja” op past.
De risicoparagraaf is misschien nog het meest veelzeggend. Risico’s worden uitsluitend beschreven als het gevolg van niet investeren. Verlies van betrouwbaarheid, verlies van relaties, verlies van invloed. Maar wat zijn de risico’s van wel zeven jaar lang €343.119 vastleggen? Wat als IJsselwerken vertraagt? Wat als de scope verandert? Wat als het programma in 2029 fundamenteel anders blijkt dan nu voorzien? De nota zegt: dat risico bestaat niet. Of preciezer: de nota doet alsof dat risico niet bestaat.
En dan. De communicatieparagraaf. Die is bijzonder. Het college beschrijft daarin dat er een persbericht wordt opgesteld, een nieuwsbericht op de projectpagina wordt geplaatst, en een publicatie in de Reklamix via de IJsselberichten volgt. Communicatie over een besluit. Een besluit dat de raad nog moet nemen. De raad wordt geïnformeerd via een weekbericht. De buitenwereld krijgt een persbericht. Wie beslist hier eigenlijk?
En wie dacht dat dit een theoretisch bezwaar was, hoeft alleen de gemeentewebsite te openen (Klik hier). Op 30 maart plaatste de gemeente een bericht met de titel “Blijvende inzet voor dijkversterking”. Daarin staat, letterlijk: “Ons college heeft besloten om tot 2033 jaarlijks zo’n €343.000 te reserveren.” Heeft besloten. Verleden tijd. En dan, bijna terloops: “Binnenkort neemt de raad het besluit hierover.” Wethouder Olthof levert er alvast een citaat bij over kansen die de gemeente “ziet en verzilvert”. Geen “als de raad instemt”. Geen “wij stellen voor”. Het geld is gereserveerd, de koers staat vast, de raad komt er nog aan te pas.
Dat is geen communicatie over een voorstel. Dat is een aankondiging met een raadsbesluit als formaliteit. En het bevestigt precies wat de adviesnota al suggereerde: de raad wordt niet gevraagd om te kiezen. De raad wordt gevraagd om te bevestigen wat al in gang is gezet.
Wat ik mis in deze nota, en dat is misschien wel het grootste gat, is de inwoner, jij en ik. De nota noemt inwoners een paar keer. Als groep die gebaat is bij continuïteit. Als groep waarvoor overlast beperkt moet worden. Maar nergens wordt concreet gemaakt wat die €343.119 per jaar oplevert voor de mensen in Olst, Wijhe, Wesepe of Den Nul. Welke mee koppelkansen zijn er al verzilverd? Welke staan er gepland? Wat wordt het IJsselpark precies? Wat merkt een gezin aan de Rijksstraatweg van dit budget? De nota beantwoordt die vragen niet, omdat de nota ze niet stelt.
Er wordt verwezen naar een eerder raadsbesluit en een eerdere motie. Maar wat dat besluit precies behelsde en of het huidige voorstel daar daadwerkelijk mee in lijn is, kan de lezer niet controleren. De nota zegt “conform” en verwacht dat je dat gelooft. Dat is geen transparantie. Dat is vertrouwen vragen zonder het bewijs te leveren.
Laat ik ook zeggen wat wel goed is. Het idee om een programmabeheersplan op te stellen en jaarlijks te actualiseren is verstandig. Het besef dat je als kleine gemeente structurele capaciteit nodig hebt om niet weggeblazen te worden door de grote spelers, is realistisch. En het feit dat deze nota openbaar is en via de reguliere P&C-cyclus loopt, is correct.
Maar een nota die €2,4 miljoen vraagt over zeven jaar en daarbij geen kostenopbouw geeft, geen alternatieven afweegt, geen risico’s van het eigen voorstel benoemt, geen concrete opbrengsten voor inwoners beschrijft en waarvan het besluit al op de gemeentewebsite staat voordat de raad heeft gestemd, dat is geen voorstel. Dat is een mededeling in de vorm van een vraag.
De raad zou vier dingen moeten vragen
Een: geef ons de specificatie van het bedrag, uitgesplitst naar personeel, inhuur en projectkosten en vergelijk dat met wat er nu wordt uitgegeven.
Twee: welke mee koppelkansen zijn concreet gepland, wat kosten ze en wat leveren ze op voor inwoners?
Drie: op welke momenten kan de raad dit budget heroverwegen zonder dat er contractuele verplichtingen worden geschonden?
Vier: hoe verhoudt de structurele inhuur in dit voorstel zich tot de motie externe inhuur, en waarom wordt die motie hier niet eens genoemd terwijl het college in februari nog expliciet om loskoppeling moest vragen?
Want drieënveertigduizend euro per maand is geen kleingeld. Niet voor een gemeente van deze omvang. En wie ja zegt zonder die vragen te stellen, laat zich piepen door het college. Dan zit je daar niet als controleur. Dan zit je daar als stempelmachine.
En het college? Dat heeft al besloten. Staat op de website, kijk maar….
