Vanaf 3 oktober presenteert Museum de Fundatie Zwolle Digital by Nature: de kunst van Miguel Chevalier. Met bijna 120 werken is het de grootste overzichtstentoonstelling van de Franse kunstenaar in Europa tot nu toe en zijn eerste grote solotentoonstelling in Nederland. Chevalier geldt als één van de pioniers van de digitale kunst. Zijn interactieve installaties ontwikkelen zich voortdurend en reageren op de aanwezigheid van bezoekers. Daarmee worden zij niet alleen toeschouwer, maar ook onderdeel van het kunstwerk.
Kunst die reageert op de bezoeker
Vier grote interactieve installaties vormen het hart van de tentoonstelling. De bewegingen van bezoekers beïnvloeden wat er op de schermen en projecties gebeurt. Patronen verschuiven, kleuren veranderen en digitale vormen groeien en verdwijnen. De grens tussen kunstenaar, kunstwerk en publiek vervaagt daarmee. Bijzonder is, dat elke beweging in de installaties uniek is: er is nooit twee keer dezelfde vertoning. De installaties blijven zichzelf doorontwikkelen zonder einde.
Geluid speelt in de tentoonstelling een belangrijke rol. Componist Jacopo Baboni Schilingi, met wie Chevalier al jarenlang samenwerkt, maakte elektronische composities die voortdurend veranderen in relatie tot de beelden en de bewegingen van bezoekers.
De computer als creatieve partner
In Digital by Nature komen kunst, technologie en natuur samen. Chevalier gebruikt digitale technieken om patronen en structuren uit de natuur zichtbaar te maken. Bloemen, koralen, kristallen en microscopische beelden van onderwaterorganismen vormen belangrijke inspiratiebronnen.
Naast digitale projecties en interactieve installaties zijn sculpturen, robottekeningen, machinaal gemaakte borduurwerken, wandtapijten, video’s en objecten uit natuurwetenschappelijke collecties te zien. Een deel van de werken is speciaal voor de tentoonstelling gemaakt.
Toen Miguel Chevalier in de vroege jaren tachtig begon met digitale kunst, bezat bijna niemand een computer die krachtig genoeg was. Chevalier werkte daarom ‘s nachts op de machines van een onderzoekscentrum in Parijs, die overdag door wetenschappers werden gebruikt. Zo maakte hij zijn eerste volledig digitale werken, lang voordat virtual reality en door AI gemaakte kunst gemeengoed werden. Al meer dan veertig jaar onderzoekt hij de mogelijkheden van technologie als artistiek medium.
(Lees verder onder foto)
De computer is voor Chevalier meer dan een gereedschap: hij beschouwt de machine als een creatieve partner. Hij bepaalt de regels, vormen en kleuren, maar laat ruimte voor toeval. Algoritmen genereren voortdurend nieuwe beelden, waardoor geen moment en geen bezoek hetzelfde zijn.
(Lees verder onder foto)
Beatrice von Bormann, directeur-bestuurder van Museum de Fundatie:
“Wat het werk van Miguel Chevalier zo bijzonder maakt, is dat hij kunstgeschiedenis en technologie, maar ook natuur en algoritmen met elkaar verbindt. In zijn installaties komen die werelden samen en worden bezoekers letterlijk onderdeel van het werk. Dat we Chevalier voor het eerst op deze schaal in Nederland presenteren, is voor ons museum een mijlpaal. Tegelijkertijd nodigt de tentoonstelling een breed publiek uit om digitale kunst op een nieuwe manier te ervaren.”
(Lees verder onder foto)
Van pixels tot kunstmatige intelligentie
Chevalier (1959, Mexico-Stad) woont en werkt in Parijs. Zijn werk ontwikkelde zich van vroege experimenten met pixels, binaire codes en algoritmen tot grootschalige installaties waarin natuur, technologie en menselijke beweging samenkomen. Daarbij laat hij zich niet alleen inspireren door technologische ontwikkelingen, maar ook door de kunstgeschiedenis. Onder anderen Marcel Duchamp, Jean Tinguely, Claude Monet, Diego Rivera en videokunstpionier Nam June Paik hebben invloed gehad op zijn werk. Tot zijn inspiratiebronnen behoren ook vroege computerkunstenaars als Vera Molnár en Catherine Ikam.
De tentoonstelling is een initiatief van Kunsthalle München, waar Digital by Nature tussen september 2025 en maart 2026 te zien was. Voor Zwolle is de tentoonstelling aangepast en uitgebreid met nieuwe elementen. In december 2026 verschijnt bovendien veertien dagen lang Pixel Waves op de gevel van Museum de Fundatie. Daarmee is het werk van Chevalier voor het eerst tegelijk binnen én buiten een museum te zien.
(Lees verder onder foto)
Natuur als rode draad
Met Digital by Nature staat dit najaar de relatie tussen natuur en technologie centraal in Museum de Fundatie. Tegelijkertijd presenteert het museum twee andere tentoonstellingen waarin de natuur een belangrijke rol speelt.
DEEP DIVE – Natalia Domínguez Rangel
In DEEP DIVE verandert Natalia Domínguez Rangel De Wolk van Museum de Fundatie in een onderwaterachtige wereld van sculpturen van glas, keramiek en metaal en een speciaal gecomponeerde geluidsinstallatie. De tentoonstelling onderzoekt onze relatie tot de oceanen en de gevolgen daarvan, zoals geluidsoverlast.
Diana Scherer – Symbio
Voor de programmalijn Kunst in de Vide maakt Diana Scherer een nieuwe installatie van negen meter hoog. In Symbio laat zij plantenwortels vergroeien met speciaal ontworpen textiele structuren. Met aarde, zaden, licht, water en sjablonen onderzoekt ze natuurlijke groeiprocessen en de spanning tussen controle en toeval, natuur en techniek, kunst en biologie.
Links
Over Digital by Nature
Over DEEP DIVE
Over Symbio
Voor families
Ook voor families biedt Digital by Nature een interactieve ervaring. Bezoekers kunnen met hun bewegingen de digitale wereld beïnvloeden. In De Studio kunnen kinderen hun eigen onderwaterwezen maken, dat vervolgens samen met creaties van andere bezoekers wordt gebeamed tot een nieuwe, kleurrijke onderwaterwereld.
Met de gratis Omdwaaltour gaan kinderen op kunstavontuur door het museum. Tijdens de schoolvakanties zijn er bovendien gratis workshops Natuur in de spotlight en kunnen kinderen met een VR-bril een eigen digitale tekening maken.
Praktische informatie
Tentoonstellingen:
- Miguel Chevalier – Digital by Nature (3 oktober – t/m 4 april 2027)
- Natalia Domíguez Rangel – DEEP DIVE (3 oktober t/m 4 april 2027)
- Diana Scherer – Symbio (3 oktober t/m 22 augustus 2027)
Website Museum De Fundatie
