Gosse Jongstra: Zorg-en-geld

Aan kleine kinderen wordt grof geld verdiend. Dat zegt Sophie van Gool in haar boek Je kind is een goudmijn. Van producenten van kinderwagens, met de prijs van een tweedehandsauto, tot durfinvesteerders in de kinderopvang. Allemaal goed verdienend aan kinderen. “Alleen de moeder ontvangt geen cent” zegt van Gool.

(Lees verder onder foto)

Haar verhaal staat model voor het in de jaren ’90 in zwang geraakte: De markt kan het beter, efficiënter en goedkoper. Ik hoef u de effecten niet te vertellen. Niks goedkoper. Hoe groter de organisatie, hoe meer tussenlagen, hoe duurder. Een grote organisatie heeft een chief digital officer (geen idee wat die doet). In een kleine organisatie is het simpel: Els maakt het rooster en Wim doet de inkoop.

Daar komt nog iets bij. Een groot deel van de zorg is in handen gekomen van private equity. Dit is een verzamelnaam voor gespecialiseerde investeerders. Zij kopen bedrijven met de intentie om deze te laten groeien en na een aantal jaren met winst door te verkopen. Zij hebben niets met zorg.

We zien het in de ouderenzorg, dagbesteding, dierenzorg, tandarts- en huisartspraktijken. Is dat erg? Nou, als afnemer van zorg wil ik erop kunnen vertrouwen dat een advies van de zorgverlener is gebaseerd op mijn belang, op mijn gezondheid. En dan wordt het lastig. Ook voor de medewerkers van zulke zorgverleners. Want er komt een belang bij: die van de aandeelhouders. Die willen winst op hun aandeel, die willen dat de zorginstelling – snel – meer waard wordt. Dus graag zoveel mogelijk foto’s, scans of ingrepen. Tsja, als een zorgverlener in die sector mij nu iets voorstelt, dan krijg ik de nare bijgedachte: is dit goed voor mij of goed voor je aandeelhouder? Bij een keten van dierenartsen en -klinieken, kregen medewerkers van hogerhand de vraag (opdracht?) om wat meer foto’s, scans etc. te maken. Ten faveure van de aandeelhouders. Dus zo gek is mijn gedachte niet.

Met dit verhaal doe ik natuurlijk veel zorgmedewerkers in de privéklinieken te kort. Ik weet dat velen zich met hart en ziel inzetten voor de patiënt, cliënt, bewoner. Zich niets aantrekkend van de orders van ‘boven’. Bij de dierenartsenketen zijn honderden medewerkers vertrokken vanwege die druk van aandeelhouders. Alle mensen, die zijn gaan werken in de zorg vanwege passie en niet om een verdienmodel te zijn van een aandeelhouder, verdienen hulde.

Wat bij mij blijft is de lichte argwaan. Zeker als er nog geen vertrouwensband met een behandelaar is opgebouwd. In wiens belang is de voorgestelde behandeling?

Ik heb een akkefietje met m’n oog. Doorverwezen naar oogarts. Ik kies voor privékliniek. Ja, korte wachttijd hè. Na de onderzoeken heb ik gesprek met de oogarts. Die neemt daarvoor alle tijd. Legt uit, vertelt het effect en risico’s van een operatie. “Ik wil graag opereren, maar het moet wel nodig zijn. Ik adviseer om een half jaar te wachten. Als het niet achteruitgaat, is operatie wellicht niet nodig.” Die oogarts stelt mijn belang voorop. Hij kijkt niet naar zijn aandeelhouders, hij ziet mij.

Nou maar hopen dat ik hem over een half jaar ook nog goed kan zien.