De Hooiberg: Een Kerstvertelling
Vrij naar Charles Dickens, door De Sallandse Geus
Dit is een soortgelijk verhaal. Maar het speelt niet in het Londen van Dickens. Het speelt in Olst aan de Hooiberglaan 11. En het gaat niet over één gierige bankier, maar over twee wethouders. Over zigzagbeleid en gemiste subsidies. Over vragen die niet beantwoord werden en een gemeenteraad die zweeg.
Een onwaarschijnlijk onderwerp voor een kerstvertelling, zou u denken. Maar soms schuilt de beste les in de kleinste dingen. En soms heeft een college net zo goed drie geesten nodig als een oude vrek. Of in dit geval: zes geesten. Want we hebben er twee te bekeren.
Maak het u gemakkelijk. Schenk uzelf een glühwein in. En laat u meevoeren naar kerstavond in Olst.
Kerstavond december 2025 in Olst.
Het was kerstavond in Olst-Wijhe. In de collegevleugel brandde nog licht. Twee wethouders zaten aan weerszijden van een bureau, starend naar een stapel papieren.
Marcel Blind van Gemeentebelangen, laten we hem Ebenezer noemen wreef over zijn ogen. Tegenover hem zat Hans Olthof van de VVD Olst-Wijhe, laten we hem… ook Ebenezer noemen. Twee Ebenezers voor de prijs van één. Een koopje, zou de VVD zeggen.
Tussen hen in lag een stapel onbeantwoorde vragen van De Sallandse Geus. Drieëntwintig stuks.
“Wat doen we ermee?” vroeg Blind aan Olthof.
Olthof haalde zijn schouders op. “Anoniem ingediend. Hoeven we niet te beantwoorden.”
“Maar vorige maand hebben we wel…..”
“Vorige maand waren de vragen minder vervelend. zei Olthof tegen Blind”
Blind knikte. Dat was logica waar je niet omheen kon.
“Humbug,” mompelden ze in koor, en ze doofden het licht.
De Geest van Kerst in het Verleden
Die nacht lag wethouder Blind onrustig te woelen in zijn bed. Aan de andere kant van Olst deed wethouder Olthof precies hetzelfde. De wind huilde om beide huizen. Ergens sloeg een luik. En toen, precies om middernacht, voelden beide wethouders een ijskoude adem in hun nek.
“Wakker worden, Ebenezers…”
Blind schrok overeind. Olthof schrok overeind. En tot hun wederzijdse verbazing stonden ze plotseling naast elkaar, in hun pyjama’s, in een ruimte die noch Blinds slaapkamer noch Olthofs slaapkamer was.
“Marcel?”
“Hans?”
“Waarom draag jij een pyjama met een euroteken erop Hans?”
“Waarom draag jij er één met ‘Zuinig op uw geld’ op de rug Marcel?”
Voor ze verder konden bekvechten, verscheen de geest. Gehuld in oude raadsstukken en vergeten collegebesluiten. De vellen papier ritselden zachtjes, alsof ze fluisterden over besluiten die beter vergeten hadden kunnen blijven.
“Ik ben de Geest van Kerst Verleden,” sprak de verschijning. “En ik heb u beiden iets te tonen. Kom.”
“Wacht,” zei Olthof. “Is dit fiscaal aftrekbaar?”
De geest negeerde hem en greep beide wethouders bij de hand. De ruimte loste op in mist.
“Ah, Bosch,” zuchtte Olthof. “Die wist tenminste wanneer hij moest vertrekken. Halverwege de rit het pensioen in. Slim gespeeld.” Hij grijnsde. “Niet zo slim als voor de verkiezingen van D66 naar de VVD overstappen natuurlijk. Maar goed, niet iedereen kan zo vooruitziend zijn als ik.”
Blind keek hem aan. “Wist jij eigenlijk al dat je wethouder zou worden toen je overstapte naar de VVD Olst-Wijhe?”
“Marcel, alsjeblieft. Een heer onthult zijn strategie niet.” Hij pauzeerde. “Maar laten we zeggen dat de verrassing beperkt was.”
“Wat gebeurde er?” vroeg Blind aan de geest, hoewel hij het antwoord kende.
“Ze faalden,” zei de geest. “Niet door eigen schuld. Maar door een onmogelijke opdracht.”
De mist trok op en een rechtszaal verscheen. 2020. Een rechter sprak het vonnis uit: sportkantine De Hooiberg mocht alleen als sportkantine functioneren. Geen sportcafé. Alleen voor verenigingsleden. Niet voor publiek.
“De gemeente verloor,” fluisterde de geest.
“Dat was vóór onze tijd,” zei Olthof snel.
“Wij kunnen daar niks aan doen,” voegde Blind toe.
“En toch,” vervolgde de geest onverstoorbaar, “bleven jullie voorgangers en later jullie exploitanten zoeken die het onmogelijke moesten waarmaken.”
De mist kolkte opnieuw. 2023. Een gezellig ingericht café. Robert Koerhuis van BIJRipperda stond achter de bar samen met Leon Ripperda. Geboren en getogen Olst naren. Kent iedereen.
“Robert!” riep Blind uit. “Goede vent. Stemde altijd Gemeentebelangen.”
“Wethouder Compagner was vol optimisme,” zei de geest. “’Tot de zomer,’ zei ze. ‘Dan kijken we verder.’ Alsof hoop de wetten van de rechtbank kon veranderen.”
Ze zagen hoe de weken verstreken. Hoe de tafels leger werden. Hoe de kas slonk. Hoe Roberts en Leons glimlach verdween.
“Zij faalden ook,” zei Blind zacht.
“Natuurlijk faalden zij,” antwoordde de geest. “De rechter had het al gezegd. En toch stuurde de gemeente opnieuw ondernemers het veld in met een wedstrijd die niet te winnen was.”
De geest draaide zich om. Zijn ogen gloeiden.
“Twee ondernemers, Ebenezers. Twee hardwerkende mensen. Niet omdat zij faalden. Maar omdat jullie hen lieten falen.”
Olthof stak zijn hand op. “Punt van orde: technisch gezien was dit het vorige college.”
De geest staarde hem aan.
“En bovendien,” vervolgde Olthof, nu op dreef, “daar gaat u als gemeenteraad over.”
“Ik ben een geest,” zei de geest droog.
“Maakt niet uit. Zodra het moeilijk wordt: gemeenteraad. Werkt altijd.” Hij grijnsde naar Blind. “Lastige vraag over subsidies? Gemeenteraad. Kritiek op beleid? Gemeenteraad. Iemand wil weten waarom we exploitanten een onmogelijke opdracht gaven? Gemeenteraad.”
“Je praat tegen een bovennatuurlijke verschijning,” merkte Blind op.
“Marcel, het principe blijft hetzelfde. Als je iets niet wilt beantwoorden, schuif je het door. Naar de raad. Naar een commissie. Naar een werkgroep. Naar de toekomst. Desnoods naar het hiernamaals.” Hij keek de geest aan. “Geen offensief.”
De geest staarde hem aan met de blik van iemand die al te veel collegevergaderingen had bijgewoond en nu begreep waarom sommige zielen voor eeuwig bleven rondwaren.
De Geest van Kerst in het Heden
De tweede geest was jonger, gehuld in begrotingsstukken en subsidieverordeningen. Hij droeg een krans van gemiste kansen om zijn hoofd. Aan zijn riem bungelden lege subsidiepotten als kerstballen.
“Kom,” sprak hij. “Ik toon u het heden.”
Maart 2024. De kantine ging dicht. September 2025. Diezelfde kantine werd heropend. €29.000 investering.
“Wacht,” zei Olthof. “Eerst dicht omdat het niet rendabel is, dan €29.000 erin pompen?”
Blind knikte enthousiast. “Ja, dat was juist heel slim van ons. Flexibel beleid. Adaptief bestuur.”
“Zigzagbeleid,” zei de geest droog.
“Dat is een kwestie van perspectief.”
“En weet u wat het ergste is?” vervolgde de geest. “Er was geld. Europees geld. LEADER-subsidie. Voor precies dit soort projecten.”
Hij toonde hen Deventer. De Diepenveense Sportclub. €100.000 LEADER-subsidie.
“Waarom wij niet?” vroeg Blind.
“Omdat niemand het vroeg.”
Stilte……..
“Jullie hebben een LEADER-coördinator in dienst. Zijn letterlijke taak is dit soort kansen signaleren.”
“Hebben wij een LEADER-coördinator?” vroeg Olthof verbaasd.
“Edwin ,” zei de geest.
“Die Edwin? Ik dacht dat die iets met communicatie deed.”
“Hij werd niet gebeld. Niet één keer.”
Blind en Olthof keken elkaar aan. €25.000 tot €30.000. Blijven liggen in Brussel.
“Maar wij zijn zuinig op gemeenschapsgeld,” piepte Blind.
“Zo zuinig,” voegde Olthof toe, “dat we het in Brussel laten liggen waar het veilig is.”
De geest schudde zijn hoofd. “Weet u wat dat geld had kunnen doen? Andere projecten financieren. Of een belastingverhoging voorkomen. Maar nee, niemand nam de moeite om te vragen.”
“En de raad?” vroeg hij. “Heeft niemand vragen gesteld?”
Hij toonde hen de raadszaal. Het college deed een voorstel. Wat gemompel. Een raadslid van de oppositie stak aarzelend een hand op. Een kritische vraag misschien?
“Eh… kunnen we hier nog even over nadenken?”
De coalitie keek verveeld. De wethouder zuchtte diep. Tien seconden stilte.
“Nou, vooruit dan maar,” mompelde het raadslid, en de hand ging weer omlaag.
En toen: alle handen omhoog. Unaniem. Zoals altijd in de gemeenteraad van Olst-Wijhe.
Blind en Olthof keken elkaar aan en gniffelden.
“Kijk ze gaan,” fluisterde Blind. “Makke lammertjes.”
“Prachtig toch?” grijnsde Olthof. “Her en der wat gepiep voor de vorm, beetje kritisch kijken, en dan hop alle handjes weer omhoog. Elke keer weer.”
“En dan straks hun presentiegeld ophalen.”
“Klokje rond. Elke maand. Lekker makkelijk verdiend.”
Ze keken naar de raadsleden die hun spullen pakten. Tevreden gezichten. Weer een vergadering overleefd. Weer geen moeilijke vragen. Weer geen gedoe.
“Nooit lastig doen die partijen,” zei Blind waarderend. “Dat moet je ze nageven.”
“Nee, wij hebben geluk,” beaamde Olthof. “In sommige gemeenten heb je van die raadsleden die écht gaan zitten lezen. Die vragen stellen. Die amendementen indienen.” Hij huiverde even. “Niet bij ons gelukkig.”
“Vijf jaar lang,” zei de geest, die het tafereel met toenemende walging had gadegeslagen. “Nul debatten over De Hooiberg. Nul moties. Nul amendementen. Een voorziening voor twaalf verenigingen en drie scholen. Maar niet belangrijk genoeg voor één kritische vraag.”
“Dat noemen wij ‘constructieve samenwerking’,” zei Blind.
“Wij noemen het een ‘geoliede machine’,” voegde Olthof toe.
“Ik noem het een ‘one-man show met figuranten’,” zei de geest.
Blind haalde zijn schouders op. “Figuranten die netjes hun tekst opzeggen en op tijd naar huis gaan. Wat wil je nog meer?”
De Geest van Kerst in de Toekomst
De derde geest sprak niet. Hij droeg een zwarte mantel en wees slechts. Naar een brief van de gemeente Olst-Wijhe aan de Sallandse Geus. 12 november 2025.
De Sallandse Geus had vragen gesteld. De gemeente had geantwoord: “Voor een LEADER-aanvraag moet de aanvrager eigenaar zijn van het gebouw.”
“Dat klopt toch?” vroeg Blind hoopvol.
De geest toonde hem de EU-verordening. Nergens stond die eis. En erger: in dezelfde gemeente waren eerder wél subsidies verstrekt aan niet-eigenaren.
“Het antwoord klopte niet,” besefte Olthof.
“Wie heeft dat antwoord geschreven?” vroeg Blind.
“Jij hebt het ondertekend.”
“Ja, maar wie heeft het geschreven?”
De geest wees naar een tweede brief. 13 november. Drieëntwintig vervolgvragen van De Sallandse Geus.
En toen een derde brief. 9 december. De gemeente weigerde te antwoorden. “Anoniem ingediend.”
“Maar vier weken eerder behandelden we hetzelfde e-mailadres wel,” mompelde Olthof.
“Dat was voordat hij lastige vragen ging stellen,” zei Blind.
De geest knikte langzaam. Eindelijk begrepen ze het.
De mist kolkte. Een nieuwe brief verscheen. Van De Sallandse Geus aan de gemeente. De geest las voor:
“Mocht u binnen drie weken niet inhoudelijk reageren, dan zal ik: een klacht indienen bij de Nationale Ombudsman wegens schending van de behoorlijkheidsnormen… de gemeenteraad verzoeken om raadsvragen te stellen… de regionale en lokale media informeren…”
Blind verbleekte. “De Nationale Ombudsman?”
“De media?” piepte Olthof.
“Raadsvragen?” Ze keken elkaar aan met groeiende paniek.
De geest wees verder. De mist trok op.
Maart 2026. Verkiezingsposters overal in Olst-Wijhe. Gemeenteraadsverkiezingen.
En daar stond Blind op een marktplein, flyers uitdelend. “Gemeentebelangen! Zuinig op uw geld!”
Een inwoner liep voorbij. “Zuinig? Jullie hebben €30.000 aan subsidie laten liggen!”
Een ander riep: “En toen iemand vragen stelde, weigerden jullie te antwoorden!”
“Anoniem!” riep Blind wanhopig. “Het was anoniem ingediend!”
“Vier weken eerder beantwoordden jullie hetzelfde e-mailadres wél!” riep een derde.
De menigte groeide. Steeds meer inwoners. Steeds meer vragen.
De mist kolkte verder. November 2026. Het Ravijnjaar. En daar stond Blind op een podium in een volle zaal.
“Helaas. De OZB moet omhoog. Er is geen geld.”
“Maar de subsidies dan?” riep iemand. “Die €30.000 die jullie lieten liggen?”
Stilte……
“De vragen die jullie niet beantwoordden?”
Stilte……
“De antwoorden die niet klopten?”
Blind keek naar Olthof. Olthof keek naar Blind. Beiden keken naar hun schoenen.
Ergens achterin de zaal stond een journalist aantekeningen te maken. Naast hem zat een medewerker van de Nationale Ombudsman.
De raad zweeg. Zoals altijd.
Maar de inwoners niet. Niet meer.
“Transparantie over gemeenschapsgeld,” sprak de geest voor het eerst, zijn stem als een donderslag, “is geen gunst. Het is een democratische verplichting.”
Ontwaken
Beide wethouders schrokken wakker. In hun eigen bed. In hun eigen huis. Met hun eigen pyjama.
Blind greep zijn telefoon. Een WhatsApp-berichtje van Olthof: “Heb jij ook net…”
“Ja.”
“Die Nationale Ombudsman…”
“Die media…”
“Die verkiezingen in maart 2026…”
Drie puntjes. Blind typte: “Die 23 vragen. Misschien moeten we toch…”
Lange stilte. Toen typte Olthof.
“Nah. Gewoon anoniem noemen. Tegen die tijd zijn de verkiezingen allang vergeten.”
“Denk je?”
“Natuurlijk. Inwoners hebben een kort geheugen.”
“Fijne kerst, Hans.”
“Fijne kerst, Marcel.”
Maar dat, beste lezer, is fictie.
.De werkelijkheid is minder sprookjesachtig. Laat mij even samenvatten waar dit kerst verhaal werkelijk over gaat.
Sportkantine De Hooiberg in Olst-Wijhe kent een roerige geschiedenis. Tussen 2019 en 2023 faalden meerdere exploitanten, niet door eigen onkunde, maar omdat een rechter in 2020 had bepaald dat de locatie alleen als sportkantine mocht functioneren. De gemeente bleef desondanks exploitanten zoeken voor een onmogelijke opdracht.
In maart 2024 sloot de kantine. Zes maanden later investeerde datzelfde college €29.000 om de boel weer te openen. Zigzagbeleid.
Ik vroeg mij af: zijn er subsidiekansen blijven liggen? LEADER-subsidie bijvoorbeeld. De Diepenveense Sportclub kreeg €100.000 voor een vergelijkbaar project. Potentieel lag er €25.000 tot €30.000 voor het oprapen. Geld dat andere projecten had kunnen financieren. Of een belastingverhoging had kunnen voorkomen.
Toen ik de gemeente hierover vragen stelde, kreeg ik antwoorden die niet klopten. Ik documenteerde de onjuistheden en stelde 23 vervolgvragen (. De gemeente weigerde hiernaar te antwoorden, mijn verzoek zou “anoniem” zijn. Vreemd, want vier weken eerder beantwoordden ze een vergelijkbaar verzoek van hetzelfde e-mailadres wel gewoon.
Ik heb de gemeente laten weten dat als zij niet binnen drie weken inhoudelijk reageren, ik een klacht zal indienen bij de Nationale Ombudsman, de gemeenteraad zal verzoeken om raadsvragen te stellen, en de media zal informeren.
Het is niet mijn wens om deze kwestie te laten escaleren. Ik vraag slechts om antwoorden op legitieme vragen over de besteding van gemeenschapsgeld. Dat zou in een gezonde lokale democratie vanzelfsprekend moeten zijn.
Want transparantie over gemeenschapsgeld is geen gunst. Het is een democratische verplichting.
En de gemeenteraad? Die debatteerde tussen 2020 en 2025 precies nul keer over De Hooiberg. In maart 2026 zijn er verkiezingen. Misschien wordt het tijd dat inwoners onthouden wie er wel en wie er geen vragen stelde.
Tot slot
Toch eindigt ook dit verhaal met hoop. Want het mooie van democratie is dat het nooit te laat is. Er komen verkiezingen; maart 2026, om precies te zijn. Nieuwe raadsleden. Nieuwe kansen. En misschien, heel misschien, raadsleden die wél vragen durven stellen.
Tot die tijd blijf ik kritisch meekijken. En vragen stellen. Ook als die niet beantwoord worden. Vooral als die niet beantwoord worden.
Aan u, beste lezer, wens ik een warm kerstfeest. Moge uw huis gevuld zijn met familie en gezelligheid.
Fijne kerstdagen. Een voorspoedig 2026. En vergeet niet: wat je niet vraagt, krijg je niet.
Maar soms krijg je ook geen antwoord als je wél vraagt. En dát moet in het nieuwe jaar anders.
Onthoud dat. Ook in maart.
Met warme groet,
De Sallandse Geus
Platform De Sallandse Geus
