Goose Jongstra: Kunstmatige Intelligentie (KI)

In de zomer verscheen een oproep om mee te dingen naar de Joost Zwagerman Essayprijs. Een prijs voor aanstormend schrijverstalent. Ik had een goed onderwerp daarvoor. Toch kwam het steeds niet tot daadwerkelijk schrijven. Blijkbaar toch niet zo’n talent. Bovendien, op mijn leeftijd aanstormend talent? Laat ik me maar tot dit soort stukjes beperken.

Trouwens, ik lees dat twee van de vijf genomineerden zich hebben teruggetrokken. Ze hebben AI gebruikt voor hun essay. Dat blijkt uit een check achteraf. De jury heeft vooraf gedacht dat deelnemers aan zo’n prijs AI wel links laten liggen. Tsja, AI. We kunnen er niet omheen, zo lijkt het. U moet mij maar op mijn bruine ogen (en toch echte Fries hoor!) geloven dat ik alle tekst zelf op de laptop tik. Met twee vingers.

U kent mijn aversie tegen het gebruik van Engelse woorden in het Nederlandse taalgebied. Geen AI,  liever KI. Kunstmatige Intelligentie. Bij KI komen bij mij wel herinneringen boven.

In Friesland kwam ik als kind via vriendjes vaak op een boerderij. Als ik eraan denk komen de geuren van mestbult, hooi en kuilgras voorbij.

De stal was ons speelterrein. De hooiberg ons doolhof. In een deel van de stal stond een stier. Groot, dikke nek, enorme hoorns. Een indrukwekkende verschijning. We waren er als de kippen bij, als we merkten dat de stier naar een tochtige koe werd geleid. Het enorme beest besteeg de koe. De boer keek of alles goed op z’n plek zat en de stier ging zijn gang. En dan maar hopen dat die raak had geschoten.

Om inteelt te voorkomen moest de stier regelmatig worden vervangen. Dat werd minder belangrijk toen er in de regio een KI- station kwam. Daar hielden ze stieren voor hun sperma. Eén keer mochten wij jochies meekijken. De stier besteeg een nep-koe. Er was een koeienhuid over een staketsel gespannen. En er was een gat. Daar moest de penis van de stier in. Onder de nepkoe zat een medewerker van het KI-station. Van beroep: spermavanger. Hij ving het sperma op in een plastic buis.

De boer kon vervolgens een ‘rietje’ kopen met ingevroren sperma van een, door hem gekozen, stier. De inhoud van het rietje verdween in de vagina van de koe. Het heet Kunstmatige Inseminatie, KI. Deze KI is efficiënt en effectief om drachtige koeien te krijgen. Maar de charme van de stier en de koe in een hoek van de stal is verdwenen.

Charme verdwijnt ook als essays, romans of columns met AI worden gefabriceerd. Glad taalgebruik, geen rare kronkelgedachten meer. Het zijn uit de krochten van internet weggepikte teksten. Daar rolt een gemiddelde uit.

Ik probeer in mijn stukjes zo nu en dan een woord te verzinnen dat – ook op internet – niet bestaat, maar wel uitdrukt wat ik bedoel. Vorige week nog: ‘De taallucht die Trump uitademt is giftig.’ Als u dit soort woordverzinsels nooit meer in mijn stukjes aantreft, dan ben ik bezweken voor de AI-, sorry KI-verleiding.

Als het zover komt zal ik me van deze plek terugtrekken.