Acht jaar geleden noemde PvdA’er Arie de Wilt tijdens een verkiezingsdebat Ben Nijboer ronduit een leugenaar, met de toevoeging dat “de hele raad dat weet en erkent”. Het bleef destijds onweersproken. Maar ook onbesproken.
Vier jaar geleden volgde een coalitievorming die veel wenkbrauwen deed fronsen: niet de grootste partij, maar BB kreeg — samen met CDA en VVD — het initiatief. GemeenteBelangen, als grootste partij, werd gepasseerd. In de wandelgangen werd toen gesproken over strategische overwegingen: met z’n drieën voorkomen dat er een ‘linkse’ coalitie zou ontstaan.
Het gaat ook dit jaar een bondje worden tussen BB, VVD en CDA, want de aangewezen formateur is dezelfde die vier jaar geleden het lef had GB buiten de deur te houden.
Deze beschouwing is gebaseerd op openbare vergaderingen, berichtgeving en eerder gepubliceerde opinies. Het betreft geen standpunt van de redactie.
Wantrouwen als vertrekpunt
De huidige oppositie — bestaande uit GemeenteBelangen, D66, BBB en PRO — heeft zich afgelopen week uitgesproken tegen het initiatief van BB in de formatie. De reden: gebrek aan vertrouwen.
Dat wantrouwen van de oppositie richt zich op meerdere punten.
- Zo wordt gewezen op wisselende standpunten van BB, onder meer rond het gemeentehuis (aanstichter voor nieuwbouw, nu ineens tegen), windturbines en het Sportbedrijf.
- Nieuwe standpunten innemen, maar ze hebben de afgelopen vier haar ook niks voor elkaar gekregen, is wat de oppositie van BB vindt. Omdat ze geen koers hebben.
- Ook wordt gekeken naar het functioneren van de partij in de afgelopen bestuursperiode, waarin maar liefst drie wethouders voortijdig vertrokken. Eerst Sylvia van der Heide (gezondheid), later Ben Nijboer (nooit helemaal helder geworden waarom) en nu afgelopen week Bisschop (de man die Nijboer opvolgde vanuit Hoogeveen en op 31 maart zei dat hij per 1 april zijn biezen pakte, kort voor het einde van de rit). Drie wethouders verslijten op één portefeuille kun je gerust uniek noemen.
- Ook vraagt de oppositie zich af met wie ze de komende vier jaar van doen krijgen. Want Nijboer nam de afgelopen vier jaar steeds weer andere rollen, die leidden tot voorman, wethouder, terug treden, lijsttrekker.
- En wat is het kader van de partij? Ze bleken de vorige keer wethouders van buiten te moeten rekruteren omdat ze zelf niet in de geledingen hadden. Welke partij geef je dan helemaal het voortouw?
De oppositie wilde onder aanvoering van D66 voorkomen dat BB de coalitievorming ging leiden, maar op het laatst besloot CDA toch die motie niet te ondersteunen. VVD was dat van meet af aan al niet van plan. Uit lijfsbehoud, zo hoor je in de wandelgangen. Want daar waar het CDA in welke coalitie wel binnen boord zal blijven, loopt de VVD risico. Ook omdat wethouder Kreule zowel intern als bij de achterban niet de meest populaire wethouder is. Dan kun je beter maar blijven zitten waar je zit.
De spiegel van de oppositie
Waarom wordt een partij eigenlijk niet afgerekend op ‘niet leveren’? Waarom is het wantrouwen zo weinig zichtbaar geweest de afgelopen vier jaar in het publieke debat? Wat is er gedaan om dat wantrouwen te onderbouwen, te delen, of om alternatieven te ontwikkelen? Daar zijn twee redenen voor aan te wijzen.
1: Journalistiek is al lang vertrokken uit de politieke arena. Je komt alleen nog journalisten tegen als er stront aan de knikker is.
2: Maar politici grijpen ook de kansen niet het verhaal, hún verhaal te vertellen. Acht jaar geleden sloegen precies nul politici aan op de opvallende uitspraak van Van der Wilt. Daarna bleef het vier jaar stil. Na een korte oprisping gedurende verkiezingstijd was het daarna wéér vier jaar oorverdovend stil. En nu is er dus weer ophef. Eventjes. Want straks volgt er weer vier jaar stilte.
HierinSalland heeft álle politieke partijen meerdere malen aangeboden hun standpunten te delen, opinie te schrijven, toespraken in de raad te delen met het publiek. Niemand maakt daar gebruik van.
Je kunt dus gerust spreken van eigen schuld dikke bult.
Misschien ligt daar wel een bredere opgave. Voor alle partijen. Reflectie op de eigen rol. En de bereidheid om het politieke verhaal niet alleen in de raad te voeren, maar ook daarbuiten — in de openbaarheid, in media zoals HierinSalland, dat zich daarvoor graag aanbiedt.
