Lars (16jr), Medine (16jr) en Wolf (10jr) willen het heft in eigen handen nemen, en daarom hebben zij zich aangemeld voor een jongeren klimaat denktank, die wordt geleid door niemand minder dan generaal b.d. Middendorp – ook wel bekend als ‘de Klimaatgeneraal’.
Onze voormalig commandant der strijdkrachten Tom Middendorp ontpopt zich als de onverwachte bondgenoot van een groep jongeren, die hun meest krachtige instrument willen inzetten om klimaatverandering te bestrijden; hun brein. De kijker volgt de jongeren op hun bijzondere reis vanaf de keukentafel thuis, tijdens de denktank dagen tot aan een audiëntie bij wijlen Paus Franciscus. Een prachtig en motiverend verhaal voor iedereen die wel wat hoop kan gebruiken!
Na afloop van de film was er een nagesprek met generaal b.d. Tom Middendorp. Dit nagesprek werd geleid worden door Estella Fransen van De Ulebelt.
Klimaatgeneraal Tom Middendorp: ‘de energietransitie maakt ons weerbaarder’
Tom Middendorp was van 2012 tot 2017 als Commandant der Strijdkrachten de hoogste baas van Defensie. Op zijn buitenlandse missies zag hij hoe de strijd tégen klimaatverandering een strijd vóór vrede is. ‘Klimaatverandering is vaak een drijvende kracht achter conflicten’, stelt hij. Het leverde hem de geuzennaam, en titel voor zijn boek, op: de Klimaatgeneraal.
Vorig jaar bezocht hij conflictgebieden voor de NPO-serie Missie Middendorp. Van radicalisering in Irak tot piraterij in Somalië en de strijd tegen het water in Bangladesh – allemaal hebben ze een link met het veranderende klimaat. En conflicten daar, hebben directe impact op ons leven in Nederland.
(Lees verder onder afbeelding)
De sleutel ligt bij de energietransitie: ‘daardoor worden we onafhankelijker, autonomer en dus weerbaarder.’Commandant der Strijdkrachten (CDS) is de hoogst geplaatste militair van de Nederlandse krijgsmacht. Wat is de belangrijkste functie van de CDS?
“De CDS is de baas van Defensie en adviseert de politiek over hoe het militaire instrument ingezet kan worden om de veiligheid van ons land te waarborgen. Ik legde opties aan de politiek voor en vertaalde de gekozen route door in de militaire praktijk. De minister van Defensie en ik hadden dagelijks overleg. Daarnaast was ik ook de planner die vooruit kijkt: welke capaciteit heeft Defensie in de toekomst nodig? Welke investeringen moeten we doen? Welke eisen horen daarbij? De CDS stuurt onder meer de landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee aan. Ook is de internationale dimensie van het werk groot: veel operaties coördineren we onder de vlag van de EU, NAVO, VN of andere organisaties.”
Tom Middendorp, voormalig Commandant der Strijdkrachten, waarschuwt dat klimaatverandering een directe bedreiging vormt voor veiligheid. Tijdens missies in onder meer Afghanistan, Somalië en Irak zag hij hoe droogte, waterschaarste en mislukte oogsten leiden tot conflicten, extremisme en migratie. Dat bracht hem tot het inzicht dat klimaat en veiligheid onlosmakelijk verbonden zijn.
Middendorp benadrukt dat:
- Klimaatverandering conflicten verergert doordat schaarste mensen kwetsbaar maakt voor radicalisering en criminaliteit.
- Economische en sociale veiligheid in Europa onder druk staan door ontwrichte aanvoerlijnen en toenemende weersextremen.
- Energie-afhankelijkheid geopolitieke risico’s met zich meebrengt; daarom is de energietransitie essentieel voor strategische autonomie.
Hij pleit voor een versnelde overstap naar decentrale en duurzame energie, omdat dit landen minder kwetsbaar maakt voor sabotage en geopolitieke druk. Autonome, lokale energiehubs vergroten de weerbaarheid en verlagen de risico’s op grootschalige uitval.
Tom Middendorp vindt dat politiek en samenleving de energietransitie te vaak als puur klimaatbeleid zien, terwijl het óók een middel is om onafhankelijker, veiliger en economisch sterker te worden. Hij adviseert politieke partijen om dat veiligheidsverhaal veel duidelijker te vertellen.
De nieuwe NAVO-afspraak om 5% aan defensie te besteden biedt volgens hem ruimte om een deel van het budget te investeren in duurzame innovaties die de militaire én civiele weerbaarheid vergroten.
Hij is gematigd optimistisch over Europese klimaatinspanningen, maar waarschuwt dat de urgentie nog onvoldoende wordt gevoeld. Zelf leeft hij zo duurzaam mogelijk, maar ziet dat systemen nog niet meewerken — precies de reden waarom versnelling noodzakelijk is.
Conclusie
Deze documentaire liet mij als Klimaatburgemeester zien hoe jongeren uit de THINK NOW Denktank werken aan oplossingen voor actuele maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatadaptatie, wonen, voeding en een duurzame economie. Hun verhalen tonen een nieuwe vorm van leiderschap: eerlijk, verbindend en gericht op de toekomst.
De initiatiefnemers van THINK NOW benadrukken dat jongeren met frisse blik verantwoordelijkheid nemen en waardevolle ideeën aandragen voor klimaatvraagstukken. Ook Tom Middendorp onderstreept het belang van naar jongeren luisteren: zij tonen leiderschap zonder dat het van hen wordt verlangd, en verdienen navolging.
De première van de film markeert de start van een landelijk impactprogramma van de THINK NOW Foundation. De documentaire reist door Nederland langs scholen, gemeenten en organisaties, ondersteund met lesmateriaal, dialoogtafels en een Jongerenmanifest dat later dit jaar aan de politiek wordt aangeboden.
👉Het uiteindelijke doel is om duurzaamheid, weerbaarheid en leiderschap structureel te verankeren in onderwijs en beleid, met steun van partners zoals GSES – Global Sustainable Enterprise System.
Als Klimaatburgemeester heb ik een missie
In het nieuwe jaar actie ondernemen richting de gemeente Raalte om het belang van klimaatlessen in het onderwijs (te beginnen in het basisonderwijs) te te integreren.
Want :
👉Educatie:
Kennis is de basis van verandering. Door kinderen op jonge leeftijd te betrekken, planten we zaadjes voor de toekomst. Basisscholen zijn broedplaatsen van duurzame gewoontes.
👉Bewustwording
“Wat je begrijpt, kun je veranderen.” Bewustwording is de eerste stap naar gedragsverandering. Kb Anny zet zich in om kennis over klimaat, afval en duurzaamheid toegankelijk te maken voor iedereen — op een manier die dichtbij en begrijpelijk is.
👉Toekomstgerichtheid
“Wat we vandaag doen, bepaalt de wereld van morgen.” Kb Anny kijkt verder dan het hier en nu. Haar inzet is gericht op een leefbare, gezonde en eerlijke toekomst voor kinderen in Raalte. Duurzaamheid is geen project, maar een blijvende levenshouding.
Mijn missie is om klimaatlessen te gaan initiëren op basisscholen.
Anny Legebeke 🍀👩🌾🍀
Klimaatburgemeester v Raalte
Tevens onderdeel v d Sallandse Klimaatburgemeesters
