“De schoonheid van het uitzicht op grote hoogte, bestaat bij het bestaan van diepe dalen”. Deze bewering is een illustratie van het menselijk vermogen tot vergelijken. Iets heeft een bepaalde
eigenschap die ik als zodanig benoem omdat ik weet dat ook het tegendeel bestaat.
Pas wanneer het licht ontbreekt kom ik er achter dat mijn ogen pas iets waarnemen als er licht op valt. Als er geen licht is zit ik in het donker. Soms is het zo donker dat ik geen hand voor ogen zie, zoals bijvoorbeeld in
een tropennacht. Midden op de oceaan was ik zielsgelukkig als de grens tussen lucht en water voorzichtig weer blauw begon te kleuren. Niet langer hoef ik dan op de tast mijn weg zoeken maar ik kan vol verwachting uitkijken naar de nieuwe dag.
Tussen het zwart van de nacht en het wit van de dag liggen nog een paar uren schemergebied waarin dromen op zoek gaan naar duidelijkheid. Het is mij maar zelden duidelijk waarom ik in mijn dromen zaken aan elkaar knoop…
Een tegenstelling waarbij de grenzen vaag worden, is die tussen goed en slecht. De reden voor die vaagheid is gelegen in het feit dat mijn begrip van ‘goed’ niet hetzelfde is als dat van de mens tegenover mij. Net zo min als zijn ‘slecht’ gelijk is aan het mijne. Het lijkt een beetje op het voelen van pijn: wat voor de één een schrammetje is, kan voor een ander reden zijn om kermend ter aarde te storten.
Ik kan mijn menselijk vermogen tot vergelijken loslaten op goed en slecht. Wanneer is iets goed en wanneer is het slecht? Het hangt er maar van af waarmee ik vergelijk of ik het goed of kwaad noem. Ik loop nu het risico dat ik verdwaal in de vraag of er een ‘altijd goed’ en een ‘altijd slecht’ bestaat.
Zou het kunnen zijn dat iets, afhankelijk van waarmee ik het vergelijk, de ene keer het etiket goed en de andere keer slecht krijgt? De discussie rond het conflict in Gaza is er een die bol staat van de vergelijkingen en de uitersten: als je niet voor bent, ben je tegen. Dat er zich in de vergelijking tussen zwart en wit een schemergebied bevindt waarover te praten zou moeten zijn, willen de op hun eigen standpunt vastgespijkerde partijen niet (meer?) zien. Ik hoop en bid dat ze bij alle bereidheid tot strijden ook bereid zijn een eindje te gaan lopen in de schoenen van de ander.
Al was het alleen maar om ook het andere uiterste een keer te zien.
Foto’s: Joop van der Wal
