Hasan Kaddour: Tussen verdriet en vreugde over Syrië

Een sombere ochtend en zwarte wolken, een lichte regen op het raam van mijn kamer. Toen ik mijn computer opende, en voordat ik de eerste slok van mijn koffie nam, zag ik de afbeelding van mijn neef voor me op Facebook, met daarbij de overlijdensakte van de moordenaar en dictator Assad’s gevangenis.

Te midden van de vieringen van de feesten van de overwinning in Syrië, die me één ding lieten denken, is dat ik een grote honger naar vreugde heb, een honger naar vrijheid, een honger naar viering. Ik wilde zelfs niet logisch nadenken over de toekomst van de komende dagen voor Syrië, ondanks mijn diepe optimisme omdat ik het karakter van het Syrische volk ken.

(Lees verder onder afbeelding)

Een uitspraak van mijn favoriete Syrische dichter ging door mijn hoofd:

“Er is sinds het begin van de schepping tot nu toe niets in het Oosten dat ooit samenhangt behalve onderdrukking.”

Ik vroeg me af, is dat waar? Is het, vooral voor ons in Syrië, verboden om vreugde te ervaren?!

De beelden die uit de slachthuizen van de Saydnaya-gevangenis kwamen, schokten de wereld nog steeds, en ik vermeed het om naar deze beelden te kijken, want dat opent herinneringen die ik had begraven naast de stam van een boom in Olst. Maar de omvang van wat daaruit kwam, was enorm, misschien had de wereld nooit eerder zo’n haat, onrecht, terrorisme, en wreedheid gezien, en misschien zal het het nooit meer zien.

Mijn stilte was altijd degene die sprak, en ik zei: “Wat verborgen is, is nog erger.” Want ik, net als alle Syriërs, waren we niet echt verrast door de daden van de dictator, we wisten heel goed dat zijn regime en de geheime diensten, die vele namen en takken hadden, de politieke politie, de militaire politie, de militaire inlichtingendienst, en de algemene inlichtingendienst, enzovoort, enzovoort, …

Hij bouwde meer gevangenissen en takken van de veiligheidsdiensten dan scholen en universiteiten, en vulde ze met allerlei soorten marteling, waarvan sommige hij had ontleend aan de vreselijke historische boeken van de oude Assyriërs, Feniciërs, en Romeinen.

Ik ontsnapte er toevallig aan, maar ik zie mijn neef, die jonger was dan ik, als een martelaar die omkwam onder marteling in die gevangenissen. Elke afbeelding van een persoon maakte het hart huilen, maar wanneer je voor een afbeelding staat van iemand uit je familie, die je kent, wiens lachen je herkent, wiens bewegingen je weet, wiens geur je kent, wordt het drama een realiteit voor je.

(Lees verder onder afbeelding)

Fadi, hij zat bij mij in mijn kantoor voor de computer, wat mijn persoonlijke project was in Syrië voor de oorlog. Hij bood altijd hulp aan, al voordat ik erom vroeg. Ik herinner me goed dat wanneer ik een zaak moest afhandelen, hij snel opstond en zei: “Nee, blijf jij maar, ik ga wel in jouw plaats.”

Nu voel ik dat je echt in mijn plaats bent gegaan, mijn neef. Het had heel goed kunnen zijn dat ik of iemand anders het zou zijn, maar het lot koos jou om door de misdadigers uit je huis te worden meegenomen, terwijl ik toen in Syrië was. We wisten allemaal toen dat je… niet zou terugkeren!

We waren er bang voor, maar hadden niet het bewijs en hier komt het nu dan toch, meer dan 11 jaar na je arrestatie en verblijf in de kelders van de moordenaar.

Ik wilde mijn verdriet aan Olst vertellen, zoals altijd bij de rivier de IJssel of het bos, die twee plekken waren waar ik mijn hart altijd uitstortte, elke verdrietige gedachte, elke zorg, en elke pijn. En zoals altijd was Olst, mijn lieve moeder, degene die mijn wonden heelde.

(Lees verder onder afbeelding)

De emoties mengden zich in mijn hart tussen verdriet en vreugde, en mijn traan twijfelde of het een traan van verdriet was of een traan van vreugde: de dood van mijn neef, en de bevrijding van Syrië, de de dood van mijn neef, en de bevrijding van Syrië, de dood van mijn vader vorig jaar op dezelfde dag dat de revolutie zegevierde, en zijn verlangens die ik in mijn hart bewaarde om deze dag te zien. En tussen de vreugde van Olst in de feestmaand en het einde van het jaar.

Mijn hoofd was gevuld met gebeurtenissen in deze maand, en mijn hart was gevuld met zoveel emoties. Ik vroeg me af, hoe moet ik deze maand noemen, een maand van vreugde of van verdriet?

Niemand antwoordde me. In de stilte kwam de stem van Olst naar me toe, en mijn kinderen in Olst zullen de continuïteit van het leven in haar warme omhelzing dragen. Ze riep hen: “Vreugde, want het leven is van jullie, o kinderen van het leven.

En Syrië is van jullie, het was het geschenk na al die offers. Jullie zullen het bezoeken, en jullie zullen de boodschappen van de kinderen van Olst daar naartoe dragen, en jullie zullen terugkomen met boodschappen van de kinderen van Saraqib, mijn dorp daar, naar Olst, mijn dorp hier.

We zullen niet bezwijken voor de dood, en jullie zullen onze ervaring en tragedies niet leven, vanaf het moment dat wij onder het bewind van de dictator, eerst de vader en toen de zoon, werden geboren. Wij zijn een generatie die politieke terreur heeft gedronken en geen andere melk heeft gekend.

Daarom zie je mij vol angst, want alles wat me bang maakt, zelfs een waterrekening, maakt me angstig.