Het college van Olst-Wijhe wil een miljoen euro uit de gemeentelijke reserves uitgeven. Een “impactimpuls” voor de samenleving, zo heet het. Op 19 december kregen raadsleden een informatiebrief (Klik hier agenda punt 17). En jij? Jij mag helemaal niks. Want bij “participatie” staat in de adviesnota: N.v.t. Niet van toepassing.
Wat is participatie?
Even in gewoon Nederlands. Participatie betekent gewoon: inwoners laten meedenken en meepraten over besluiten die hen raken. Geen moeilijk gedoe. Gewoon vragen: wat vinden jullie hiervan? Wat zouden jullie ermee doen?
Als de gemeente een nieuw dorpsplein wil aanleggen, vraag je aan de mensen die er gebruik van maken hoe dat eruit moet zien. Als er een nieuw fietspad komt, vraag je aan fietsers waar ze behoefte aan hebben. En als er een miljoen euro te besteden is, vraag je aan de mensen die dat geld hebben opgebracht wat zij ermee willen.
Simpel toch? In Salland noemen we dat gewoon: met elkaar praten voordat je besluit. Maar daar hebben ze in het gemeentehuis een ingewikkeld woord voor bedacht.
Maar dat klopt toch niet?
Want, zegt het college, bij de omgevingsvisie en sociale toekomstvisie heb je uitgebreid mogen meedenken. En omdat we die visies nu gebruiken, worden jouw wensen indirect meegenomen.
Lees dit nog eens. Want dit is de truc. En ik ga hem ontmantelen.
Jouw geld, hun keuze
Een miljoen euro. Laten we even stil blijven staan bij wat je daar allemaal mee kunt doen.
Je kunt het zwembad in Wijhe opknappen. Eindelijk. Zodat kinderen niet in een verouderd bad hoeven te zwemmen.
Je kunt alle sportverenigingen een structurele impuls geven. Elke vereniging 10.000 euro. Dat zijn er zo’n 100. Nieuwe netten, nieuwe shirts, onderhoud aan kleedkamers. Dingen waar clubbesturen nu jaar in jaar uit over vergaderen.
Je kunt het groenonderhoud een flinke slag geven. Dat waar iedereen over klaagt. Die bermen die er belabberd bijliggen. Die parken die verpauperen.
Je kunt jeugdwerk structureel financieren. Zodat er in elk dorp wat te doen is voor jongeren. Niet alleen als er een subsidie is, maar gewoon. Elk jaar.
Je kunt dorpshuizen helpen met dat achterstallige onderhoud. Want die vrijwilligers zitten ook niet te wachten op weer een actie om geld bij elkaar te sprokkelen.
Maar ja. Dat mag jij niet bepalen. Want het college heeft al bedacht dat ze het gaan verdelen over “goede initiatieven en projecten” die passen bij de visies. En welke dat zijn? Dat bepalen zij wel.
De participatiewasserij
Een paar jaar geleden mocht je meedenken over de toekomst. Hoe ziet Olst-Wijhe eruit in 2050? Wat vind je belangrijk? Mooie woorden op papier. Vitaal leven, samen doen, goed kunnen opgroeien.
En nu gebruikt het college die participatie als dekmantel. Want zie je wel, je hebt meegepraat. Dus nu bepalen wij wel wat bij die woorden past. En daar hoeven we jou niet meer bij.
Maar het verschil tussen “wat vind je belangrijk voor 2050” en “wat doen we met een miljoen euro in 2026” is gigantisch. Bij het eerste mocht je dromen. Bij het tweede gaat het om keuzes. Concrete keuzes. Jouw belastinggeld.
Vitaal leven? Kan van alles betekenen. Het zwembad. De sportverenigingen. Wandelpaden. Fietspaden. Het college kiest. Niet jij. Want jij hebt al mogen meepraten over het woord “vitaal”. De rest doen ze zelf wel.
Dat is geen participatie. Dat is participatiewasserij.
Een gloednieuwe participatieverordening
En dan wordt het nog gekker. Dit college heeft in 2025 een nieuwe participatieverordening aangenomen. Daarin staat dat jij op een “duidelijke en toegankelijke manier” moet kunnen meedenken en meedoen.
In oktober schrijft het college dat ze in 2026 “actief inzetten op samenwerking met de samenleving.” Ze gaan ambtenaren trainen in participatie. Ze versterken de communicatie over participatiemogelijkheden.
En dan komt in december de impactimpuls. Een miljoen euro. Participatie? N.v.t.
Dit is geen vergeetachtigheid. Dit is een keuze. Want ze weten precies hoe participatie werkt. Ze hebben er net een hele verordening voor geschreven. Maar als het om jouw geld gaat? Dan opeens niet meer nodig.
VVD, CDA en Gemeentebelangen
Dit is het gezicht van de huidige coalitie. Drie partijen die participatie hoog in het vaandel voeren. Kijk maar in hun verkiezingsfolders straks. Inwoners centraal. Meedenken. Samen bouwen.
Maar dit is de realiteit. Jij mag meedenken over dromen. Maar niet over de portemonnee.
Want laten we eerlijk zijn. Je betaalt gemeentelijke belastingen. Elk jaar. En als die gemeente dan reserves heeft, wie bepaalt dan wat daarmee gebeurt? De bestuurders die toevallig aan de macht zijn? Of jij, die het betaald hebt?
Het college verzint een “impactimpuls”. Met criteria die zij bepalen. Voor projecten die zij goed vinden. Op basis van visies waar jij drie jaar geleden iets over mocht zeggen.
En dan schrijven ze dat dit “indirect” jouw wensen meeneemt.
Alsof meepraten over dromen van 2050 hetzelfde is als beslissen over uitgaven in 2026.
Wat zou jij ermee doen?
Ik vraag me af wat er zou gebeuren als ze het gewoon hadden gevraagd. Als ze in elk dorp een avond hadden georganiseerd. “We hebben een miljoen. Wat zouden jullie ermee doen?”
Misschien was er een meerderheid geweest voor het zwembad. Of voor groenonderhoud. Of voor de jeugd. Of voor de sportverenigingen. Of voor een combinatie.
Misschien waren er felle discussies geweest. Dat hoort erbij. Dat is democratie.
Maar dan had je tenminste wél mogen meedenken. Dan had je tenminste wél een stem gehad. Dan was het echt jouw geld geweest voor jouw dorp.
Nu is het hun geld voor hun interpretatie van jouw dromen.
Omdat het college het niet vroeg, hebben wij het gevraagd
Via Olster proat op Facebook hebben we een poll uitgezet. De vraag die de gemeente niet stelde: waar zou jij prioriteit aan geven met dit miljoen?
In 7 dagen stemden 264 inwoners. De Sallandse Geus heeft de uitslag doorgestuurd naar alle raadsleden met vier concrete vragen:
- Vindt u 250 stemmen voldoende aanleiding om alsnog participatie te organiseren?
- Vindt u het acceptabel dat bij een miljoen euro participatie N.v.t. is, terwijl bij visies voor 2050 wel 350 inwoners mochten meedenken?
- Hoe verklaart u deze keuze, gezien de adviesnota zelf erkent dat de timing “qua beeldvorming risico” oplevert vlak voor de verkiezingen?
- Bent u bereid de poll-uitkomsten te betrekken bij uw besluitvorming?
Nu kijken of ze het oppakken.
Want deze 264 inwoners verdienen te worden gehoord.
De timing verraadt alles
19 december. Vlak voor kerst. Als iedereen aan andere zaken denkt. En in maart zijn er verkiezingen.
Het college schrijft zelf dat dit “qua beeldvorming risico” oplevert. Dat de timing gevoelig ligt. Dat het “cruciaal” is hoe ze dit communiceren.
Ze weten het. Ze schrijven het op. En ze doen het toch.
Waarom?
Omdat ze denken dat jij het niet doorhebt. Omdat ze hopen dat je te druk bent met kerst. Omdat ze verwachten dat je het wel slikt.
Onthoud dit
Over drie maanden staan ze op je stoep. Met folders over luisteren naar inwoners. Over participatie en inspraak.
Onthoud dan dit moment. Onthoud dat miljoen dat naar het zwembad had gekund. Of naar de sportverenigingen. Of naar het groen. Of naar de jeugd. Of naar wat jij belangrijk vindt.
Onthoud dat je mocht meepraten over 2050, maar niet over 2026. Dat je mocht dromen, maar niet mocht kiezen.
En onthoud vooral de truc. Dat ze je lieten meepraten over abstracte woorden, zodat ze zonder jou konden beslissen over concreet geld.
Want dat is het verschil tussen verkiezingspraat en bestuurspraktijk. In de folder klinkt participatie mooi. Maar in de praktijk? Dan staat er bij jouw miljoen gewoon: N.v.t.
Ik vergeet dit niet. En jij?
Bedankt voor het lezen! Abonneer je gratis om nieuwe artikelen te ontvangen en mijn werk te steunen.
Platform De Sallandse Geus
