Als Klimaatburgemeester van Raalte zie ik dagelijks hoe beperkt dat perspectief is. Een boom is geen object, maar een leefgemeenschap. Vogels nestelen er, insecten leven ervan, schimmels communiceren via wortels met andere bomen. Toch tellen hun belangen zelden mee wanneer besluiten worden genomen. De waarde van de boom wordt vastgesteld zonder de boom zelf — of zijn bewoners — een stem te geven.
Ecoloog en filosoof Matthijs Schouten onderscheidt vier manieren waarop wij naar natuur kijken. Eerst als heerser: de natuur als grondstof. Daarna als rentmeester: zorgzaam, maar nog steeds dominant. Vervolgens als partner: de mens als onderdeel van een groter geheel, met erkenning van de intrinsieke waarde van al het leven. En tenslotte als participant: de menís natuur, onlosmakelijk verweven met de aarde.
Die verschuiving is geen filosofische luxe, maar een noodzaak. De klimaatcrisis laat zien dat een wereldbeeld waarin alles meetbaar en maakbaar is, ons niet verder helpt. We hebben een ander verhaal nodig, waarin vrijheid en verantwoordelijkheid samengaan binnen de grenzen van een levende planeet.
Daarom is het idee van ecoliberalisme zo interessant: ruimte voor menselijk initiatief, maar met respect voor de intrinsieke waarde van natuur. Niet de vraag “wat levert de boom op?”, maar “hoe leven we samen met de boom?” moet centraal staan.
Want pas als we bomen niet alleen beschermen, maar ook erkennen, bouwen we aan een toekomst die werkelijk houdbaar is. 🌱
Anny Legebeke
Klimaatburgemeester van Raalte
Tevens lid van de Sallandse Klimaatburgemeesters
