Ik ben een echte plattelands jongen, en zal als het enigszins mogelijk is de drukte van de grote stad vermijden. Nu kan dat natuurlijk niet altijd, immers de meeste concertzalen bevinden zich nu eenmaal in een wat grotere plaats. En soms moet je er ook aan geloven wat betreft nieuwe kleding, dus dan is een verplicht reisje naar een drukke metropool onvermijdelijk. Maar dergelijke dagen probeer ik dus tot het minimum te beperken. Maar mocht ik er onverhoeds verzeild raken, dan is een terrasje pikken natuurlijk vaste prik. Je moet je zelf immers belonen voor de doorstaande tegenzin.
Wat ook heel erg meewerkt aan mijn aversie is het feit dat er in de grote steden bijna nergens meer Nederlands wordt gesproken als voertaal in winkels en horecagelegenheden. Daar waar je vroeger vooral wat moeite moest doen om je gewoonte om “plat” te praten te onderdrukken, kun je nu soms vergeten dat het je lukt om je in je eigen moedertaal jezelf verstaanbaar te maken. Dat vind ik eigenlijk bijzonder kwalijk, ik ben zelf redelijk bekend met de Engelse taal, maar bijvoorbeeld een maaltijd bestellen in het Engels, of gewoon iets bij een biertje gaat mij dan weer niet zo goed af. Ik heb persoonlijk geen flauw idee hoe een Engelsman onze geliefde bitterballen noemt, en wil ook niet met Google Translate in de weer moeten om fatsoenlijk een biertje met een lekker extraatje te kunnen bestellen. Stotteren en hakkelen doe ik normaal gesproken ook niet, dus waarom dan wel om een gerste natje en een vette bek te bestellen?
(Lees verder onder afbeelding)
Het is toch eigenlijk super jammer dat onze eigen mooie taal zo in de verloedering aan het raken is? Bij ons thuis werd normaal gesproken altijd “plat” gepraat, gewoon het verbasterde Nederlands dat is afgeleid van de Nedersaksische taal, of te wel het Sallands. De Sallandse taal wordt voornamelijk in het westen van Overijssel gesproken, al heeft elk dorp wel weer een eigen kleine aanpassing en variant.
(Lees verder onder afbeelding)
Volgens bronnen op internet is het Sallands één van de populairste dialecttalen die Nederland rijk is. Daar heeft de rockband Bökkers natuurlijk een grote invloed mee gehad onder de jeugd, ze waren razend populair bij verschillende tentfeesten. NORMAAL heeft natuurlijk als bekendste dialectband de streektaal echt op de kaart gezet, maar die bedienen zich dan net weer van een iets ander dialect dan dat wij in onze contreien plegen te spreken. Maar dit Muziekportet gaat niet over deze bands, ik laat het hier wel bij bands die ik heden ten dage nog steeds een warm hart toedraag, dus ik ga jullie “verblijden” met een prachtige goregrindband!
Gutalax
GUTALAX is een Tjechische goregrindband, opgericht in 2009, die hun naam heeft afgeleid van een merknaam van een laxeermiddel, wat ook de vaak humorvolle teksten van de band verklaart. In 2011 kwam hun debuutalbum “Shit Beast” op de markt, nadat de band eerder al een split album had gemaakt met de Italiaanse band Cannibe. Het nummer “Diarherro” staat op het derde album van de band “The Shitpendales” welke uitkwam in 2021. Op dit album bracht de band wat meer variatie aan in zijn geluid, de eerste twee albums waren meer rechttoe-rechtaan.
Gutalax is vooral live een echte sensatie, waarbij een crowdsurfend dixitoilet, lilliputters in dinosauruspak en zelfs blote mannen in de circlepit eerder normaal dan uitzondering zijn. Het publiek bedient zich ook vaak van meegebrachte pleeborstels, strandballen en toiletpapier, zodat het steevast een daverende bende voor het podium wordt. De mannen houden zelf ook wel van een flinke dosis humor, dus niets is eigenlijk te gek bij deze band, die altijd in witte overalls op het podium staat. Ondanks alle gekkigheid weet de band altijd op een hoog niveau te musiceren, en staan ze bekend om hun grote muzikale vaardigheden. Hun muziek overstijgt de taalbarrières, en zo hebben ze internationaal een goede naam opgebouwd. Muziek is een vorm van artistieke expressie, en deze band weet dit concept als geen andere uit te dragen. Ook al zullen weinig fans de teksten verstaan, lekker los gaan behoeft geen nadere beschrijving, dat is een taal die iedereen spreekt.
Ondanks het feit dat Nederland vele dialecten kent, zijn alleen het Fries, Nedersaksisch en Limburgs officieel erkende streektalen. Andere belangrijke dialectgroepen zijn onder andere het Hollands, Brabants en Zeeuws. Elk dialect kent ook weer zijn eigen varianten en kenmerken, daarom is het moeilijk te bepalen hoeveel dialecten Nederland nu eigenlijk rijk is. Er gaan steeds meer stemmen op om het dialect weer meer aandacht te geven, en het spreken van deze varianten op het Nederlands te promoten. Het zou immers jammer zijn als deze mooie talen met hun specifieke uitspraak en woordenschat verloren zouden gaan. Maar ook het Nederlands zo als wij dat allemaal hebben geleerd op school, zal door regionale accenten toch in verschillende streken anders worden uitgesproken. Zo hebben we ook verschillende woorden voor hetzelfde begrip, immers boven de rivieren bestel je patat, en onder de rivieren heb je het over friet.
Doordat Nederland ook steeds meer multicultureel wordt, worden er door de jongere generatie natuurlijk ook woorden van andere talen gebruikt om met elkaar te communiceren. Ik persoonlijk kan er soms geen touw meer aan vastknopen als ik ze bepaalde uitdrukkingen hoor gebruiken, of als ze met elkaar boodschappen op de mobiel uitwisselen, die alleen nog maar uit losse letters lijken te bestaan. Als je dan de jeugd vraagt wat ze in godsnaam bedoelen, krijg je vaak een meelijwekkende blik van, “wat een oude zak!”. En helaas hebben ze eigenlijk ook wel een beetje gelijk….
Bij dit Muziekportet voeg ik geen tekst en vertaling toe, simpelweg omdat bij goregrind de tekst wordt gebracht middels grunts en pigsqueals, oftewel gutturaal zingen. Ik snap eigenlijk nooit waarom deze bands überhaupt de moeite nemen om een tekst te schrijven, volgens mij is er niemand die er ook maar ene hol van verstaat! Het blijft prachtig om de verschillend titels te lezen, daar is de band een ware woordkunstenaar in. Maar gezellig even mee brallen gaat mij in ieder geval niet lukken, dat geef ik rustig toe. Maar als we toch afstevenen op een land waar alles gesproken wordt, behalve onze oeroude moedertaal, kan dit er eigenlijk prima bij. Liever kijk ik naar een band die hun teksten zeer overtuigend over het publiek uitspuwt, zonder dat iemand er aanstoot aan neemt, dan dat ik weer een groepje mensen hoor ratelen in een taal die ik absoluut niet machtig ben, en ook zeer zeker nooit wil leren. Want ook al schrijf ik deze columns in wat ik denk dat Algemeen Beschaafd Nederlands is, als ik echt lekker wil babbelen ga ik weer los met het Nedersaksisch. Want in het “plat” kan ik mij het beste uitdrukken en verstaanbaar maken, zonder dat ik eerst de Dikke van Dalen hoef op te vreten. En dat is hoe het volgens mij ook hoort, want zoals de ouden zongen, piepen de jongen. En vooral mijn vader heeft mij uitdrukkingen geleerd die aan duidelijkheid niets te wensen overlaten. En dat is mooi, want ik heb een donderse hekel aan in herhaling vallen!
(Lees verder onder afbeelding)
Videoclip
