‘Die sancties die wij als ‘het westen’ aan Iran opleggen, daar raak je alleen de gewone mensen maar mee. Stel je even je bankrekening voor. Trek daar zeventig procent van af. Dan heb je wat die sancties van het westen doen’, aldus Thomas Erdbrink als antwoord op een vraag uit de bomvolle zaal van utHus.
Erdbrinks tv-series als Onze Man in Teheran en Onze Man bij de Taliban zijn prijswinnende kijkcijferkanonnen, het verhaal achter Onze Man valt ook in de smaak. Erdbrink trekt er mee langs de theaters van ons land. In Olst was hij voor het eerst ook uitgenodigd in een niet-theaterzaaltje in het land. De actieve mensen achter ‘t Nut in Olst waren daar verantwoordelijk voor. Een schot in de roos.
Erdbrink vertelde over zijn carrière: onhandelbaar op de middelbare school en geen zin in een verhaal uit zijn eigen omgeving als afstudeeropdracht voor de School voor Journalistiek. Hij besloot een verhaal op te halen in Teheran en ging er nooit meer weg. Want hij had al snel in de smiezen dat het land waar zeventig procent van de bevolking jonger is dan dertig, dat daar de revolutie er aan zit te komen. En die kwam. Met Erdbrink als verslaggevende getuige.
Hij houdt er van de verhalen van mensen te vertellen, niet het politieke verhaal van de leiders. Zo sprak hij een rechter die op camera vertelt dat vrouwen minder zijn dan mensen omdat God dat wil. Maar bij hem thuis blijkt zijn vrouw toch echt de broek aan te hebben. “Ieder verhaal heeft altijd twee kanten”, gaf hij de zaal mee. “Ik oordeel niet, maar geef liever die twee kanten van het verhaal.” Zoals ook in het tv-fragment waar hij een vrouw laat vertellen dat het niet alleen de Taliban die je moet haten. “In iedere man huist een Taliban” aldus de vrouw. “Ik zit hier op een stoel die ontworpen is door mannen waardoor die stoel te groot is voor mij. En waarom is het de VS in 250 jaar niet gelukt een vrouwelijke leider te vinden? Trump, dat ís de Taliban.”
Het verhaal van het Iran van nu heeft ook twee kanten. Het verhaal dat wij in het nieuws meegedeeld krijgen en het verhaal zoals Erdbrink het in de praktijk meemaakt. Heel veel vrouwen lopen ongesluierd en zonder gevaar op straat, de leiders hebben de publieke ruimte terug gegeven aan de samenleving, dat zijn signalen voor een stapsgewijze échte revolutie.
Ook de sancties tegen Iran, maar net zo goed ook tegen bijvoorbeeld Rusland, hebben een tweede verhaal. Politici denken dat die helpen. Maar ze maken er de gewone mens arm mee en de rijke alleen maar rijker. De zaal ontving die boodschap met een diepe zucht van ‘ja, dat weten we allemaal, maar die politiek leiders van ons…’
Erdbrink oogstte applaus uit de zaal op de vraag wat uit de Iranese cultuur hij zou willen introduceren in Nederland: de openheid van de mensen daar, de aandacht die ze daar voor elkaar hebben, elkaar helpen, altijd vragen hoe het met je gaat. Pesten? Dat is iets dat onder kinderen in Iran niet bestaat. Gewoon omdat kinderen respect voor elkaar hebben!
