De BBB is het lachertje van de politiek geworden. Wat resteert, is een lobby die nu weer alleen moet opereren. LTO, zonder politieke bodyguard, maar nog wel met een bank in de rug: de Rabobank.
Dit artikel is geschreven op basis van gesprekken met diverse Sallanders die de Sallandse boer en zijn familiebedrijf – anders dan BBB en Rabobank – een warm hart toedragen.
Het nieuwe kabinet heeft de 20 miljard voor uitkoop en transitie – die de BBB er expres uit had gesloopt om boeren gevangen te houden in het oude systeem – weer netjes op de begroting gezet. Daarmee viel het laatste rookgordijn weg. Na Faber bleek ook BBB-minister Wiersma vooral één ding: politiek onkunde vermomd als boerenverstand.
En nu staat LTO er weer alleen voor.
Of bijna alleen
Want gelukkig is daar nog altijd de Rabobank, die met ‘de grote clubactie’ mooi weer speelt over de leefbaarheid op het platteland, maar ondertussen vooral boeren vasthoudt in hoge hypotheken. Liever grote bedrijven met veel geld in omloop dan kleine familiebedrijven die passen bij landschap, leefbaarheid en bodem. Liever schaalvergroting dan toekomstbestendigheid.
Longontsteking? “Valt wel mee”
LTO blijft dapper doorgaan. Roepen dat het “wel meevalt” met longontstekingen bij geitenhouderijen. Drie onderzoeken op rij laten zien dat het probleem er wél is. De medische wetenschap is duidelijk. Politiek wil maatregelen. Maar de reflex van LTO is voorspelbaar: nog een onderzoek. Want zolang je blijft onderzoeken, hoef je niets te veranderen.
Gif mag geen gif heten
Bij de provincie Overijssel lopen intussen zogenoemde richtinggevende gesprekken over landbouwgif. Dat woord mag niet gebruikt worden – want dan valt LTO je aan – dus heet het netjes “gewasbeschermingsmiddelen”. De gedeputeerde neemt die term over en trapt daarmee rechtstreeks in de lobbyval.
De boodschap van lobby én politiek is dezelfde leugen: “Zonder gif kan het niet.”
Een leugen, in stand gehouden door lobby en politiek. Zonder gif kan het beter, maar dan is er minder handel voor de agro-industrie. Lobby wil blijven verkopen. Politiek wil over vier jaar herkozen worden.
Wij hebben gedeputeerde Tijs de Bree gevraagd in gesprek te gaan met bioboer Overesch, om die leugen eens rechtstreeks te ontmantelen. Benieuwd of hij die uitnodiging durft aan te nemen.
Wat moet LTO zonder BBB?
Nu de BBB weg is, wordt in Den Haag weer mogelijk gemaakt:
- boeren uit te kopen,
- boeren perspectief te geven,
- boeren te helpen overstappen naar biologisch.
Reactie LTO: tegen.
Reactie van veel kleine boeren hier in Salland: geef ons die duurzame stip op de horizon en we schakelen morgen om.
Daar zit de echte breuklijn. Niet tussen stad en platteland, maar tussen lobby en leefbaarheid.
Polarisatie? Nee, dat doen zij
Wie dit opschrijft, krijgt het verwijt van polarisatie. Maar laten we eerlijk zijn: Rabo, LTO en de agro-industrie polariseren. Zij houden een dood systeem kunstmatig in leven.
Dat systeem leidt tot:
- dode bodems,
- doodgespoten insecten,
- instortende ecosystemen,
- stikstof op slot,
- een voedselsysteem in gevaar,
- en steden én platteland die steeds vaker onder water lopen door klimaatverandering.
Er is maar één uitweg: omschakelen.
Het korhoen als kanarie in de kolenmijn
De discussie over het korhoen is exemplarisch. Dat hoen overleeft niet op de Sallandse Heuvelrug. Net zoals weidevogels niet meer overleven op het platteland. Er zijn geen insecten meer.
De reactie van LTO op het verdwijnen van weidevogels? Schiet vossen dood. Geen oplossing.
De reactie op het korhoen? Stop met import uit Zweden. Alsof dat het probleem is. (“De wolf overleeft de stikstof ook”, schreef het Weekblad voor Salland. Veel meer onzin kun je je lezers niet verkopen.)
De echte discussie is simpel: Het korhoen kan hier niet overleven door landbouwbeleid. Het dier is de kanarie in de kolenmijn. Overleeft de korhoen, dan is de natuur hersteld.
Maar dezelfde overheid die:
- ecologische verbindingszones schrapte (Henk Bleker, CDA, schrapte de ecologische verbindigszones),
- gifgebruik toestaat,
- natuur structureel verwaarloost,
moet nu beslissen over de jaarlijkse import van het korhoen met als gedachte: want hij heeft hier toch geen kans.
Nee, met dit beleid heeft het hoen geen kans. Maar de dag dat hij het overleeft, als de jonkies wel uitgroeien tot volwassen hoenen, dan was het beleid goed. Je kunt dus aan het korhoen zien of de politiek goede keuzes maakte.
Tot slot
BBB is zó het lachertje van de politiek geworden, dat zelfs Remarkable – ooit bizarrrr trots op de oprichting – die oude jubelpost stilletjes van de site haalde. De nieuwe lichting wil er als bedrijf niet meer aan herinnerd worden dat ze een oerdomme, stoer verpakte lobbyzet hebben helpen legitimeren, ten koste van natuur en toekomst.
De link is van de site af. Maar we hebben hem nog teruggevonden. Bizarrrr, zeggen ze zelf. En precies dat is het.
Nu moet LTO het weer alleen doen. Met hulp van de Rabobank.
Totdat ook die bank merkt dat kiezen voor het groot kapitaal in de landbouw uiteindelijk niemand overeind houdt.
Behalve de rekening.
2 reacties
Dick Mars
Opinie gelezen en even op ne laten inwerken.
Maar het gevoel blijft dat dit ook wel het andere uiterste is. Volledig overschakelen op biologische landbouw is bedrijfseconomisch niet niet haalbaar, tenzij wij als Nederland bereid zijn om de hoge prijs ervoor te betalen.
De haalbare waarheid zal wel ergens ( rechts van ) het midden liggen, zeker ook wat betreft de – door de schrijver zeer overdreven- rol van de bank en de veevoeder industrie.
Harrie Kiekebosch
Uit onderzoek van Deloitte (2025) blijkt dat de maatschappelijke kosten van de Nederlandse landbouw, circa €18,6 miljard per jaar, hoger zijn dan de economische opbrengst van €13,3 miljard. Deze “verborgen rekening” van €5,3 miljard bestaat uit milieuschade, stikstofuitstoot, biodiversiteitsverlies en gezondheidseffecten, wat leidt tot een negatief saldo voor de samenleving.
Tenzij ze er bij Deloitte niks van kunnen… wordt het tijd dat we gewoon het beestje bij de naam gaan noemen. De landbouw verwoest! Overschakelen op biologisch is juist goedkoper!