“De meeste huishoudens gebruiken gemiddeld maar zo’n dertig procent van hun eigen opgewekte stroom direct zelf,” zegt Koen Steenbergen. “De rest gaat het net op. ’s Avonds, als men kookt, de auto oplaadt of de warmtepomp aanslaat, wordt er weer stroom ingekocht. Dat is eigenlijk zonde.”
Ben jij ook iemand voor De Groene Bank, of ken je iemand die daar op zou moeten gaan zitten, laat het ons weten
Dat verschil tussen opwek en verbruik is volgens hem het kernprobleem. Overdag produceren zonnepanelen volop, maar veel mensen zijn niet thuis. Het elektriciteitsnet fungeert dan als buffer. Nu de salderingsregeling wordt afgebouwd en terugleververgoedingen lager worden, wordt dat steeds minder aantrekkelijk.
“Met een energiemanagementsysteem in combinatie met een thuisbatterij kun je dat eigen verbruik verhogen naar zestig tot vijfenzestig procent,” legt Steenbergen uit. “Dat is praktisch een verdubbeling. Dan houd je je stroom veel meer ‘voor de meter’.”
Van opwekken naar sturen
Waar het vroeger vooral ging om zoveel mogelijk panelen leggen, draait het nu om regie. Een energiemanagementsysteem – kortweg EMS – koppelt zonnepanelen, omvormer, batterij en eventueel laadpaal aan elkaar. Het systeem kijkt naar de weersverwachting, het verbruikspatroon van het huishouden en, bij een dynamisch contract, zelfs naar de uurprijzen van elektriciteit.
“Een batterij zonder sturing is eigenlijk dom,” zegt Steenbergen. “Die laadt wel op als er overschot is, maar weet niet wanneer het slim is om te ontladen. Met een EMS wordt die batterij onderdeel van een strategie.”
Dat betekent bijvoorbeeld dat een thuisbatterij overdag wordt gevuld met eigen zonnestroom. ’s Avonds, wanneer het huishouden meer verbruikt, wordt juist die opgeslagen stroom gebruikt. Heeft iemand een elektrische auto, dan kan het systeem ervoor zorgen dat die wordt geladen op een gunstig moment — met eigen stroom of met goedkope netstroom.
Het doel is volgens Steenbergen niet om volledig ‘off-grid’ te gaan. “In Nederland blijf je het net nodig hebben, zeker in de winter. Maar je kunt wel veel slimmer omgaan met wat je zelf opwekt.”
Minder afhankelijk van salderen
De afbouw van de salderingsregeling heeft volgens hem duidelijk invloed gehad op de markt. Vanaf het moment dat duidelijk werd dat het huidige systeem zou verdwijnen, daalde de vraag naar nieuwe installaties.
“Maar zonnepanelen zijn niet ineens oninteressant,” zegt hij. “Je moet alleen anders kijken. Niet meer alleen naar hoeveel je opwekt, maar naar hoeveel je zelf gebruikt.”
Juist daar biedt een EMS met opslag volgens hem toekomstbestendigheid. Wie zijn eigen verbruik kan verhogen van dertig naar zestig procent, wordt minder afhankelijk van terugleververgoedingen en prijsschommelingen.
Wat kost het?
Een gemiddeld huishouden met een opslagcapaciteit van vijf tot tien kilowattuur moet, inclusief batterij, energiemanagement en installatie, denken aan een investering van rond de vijfduizend euro, zegt Steenbergen. “Het blijft maatwerk — de meterkast moet geschikt zijn en de situatie verschilt per woning — maar dat is een realistische orde van grootte.”
De echte winst zit volgens hem niet alleen in euro’s. “Je vergroot je onafhankelijkheid. Je gebruikt wat je zelf opwekt. Dat voelt logisch.”
Waar de eerste fase van de zonne-energie draaide om massaal opwekken en wegstrepen tegen de energierekening, gaat de volgende fase over slim opslaan en sturen.
“Het nieuwe normaal,” zegt Steenbergen, “is niet alleen zonnepanelen hebben, maar er ook echt grip op krijgen.”
Luister hier de podcast:
